“Başka Türlü” : 2000 sonrası Türkiye mekan siyasetinde mimarlık ve planlamanın eleştirel pratikleri

Abstract

Araştırmada, mimarlık ve planlama alanlarında gelişen eleştirel pratiklerin mekan siyasetindeki yeri tartışılmaktadır. Bu doğrultuda 2000'li yıllarda Türkiye'de kurulan, ortaya koydukları eleştirel mimarlık ve planlama pratikleri ile belirli bir etki alanı yaratan gruplar olan Başka Bir Atölye, Dayanışmacı Atölye, Düzce Umut Atölyesi, Herkes için Mimarlık Derneği, Mimar Meclisi ve Plankton Project ele alınmaktadır. Ortak noktaları "başka türlü" bir mimarlık ve planlama arayışı olan bu grupların sorgulamaları ve deneyimleri yan yana konulduğunda, mimarlık ve planlamanın 2000'li yıllarda yaşadığı dönüşümlerle ve Türkiye'nin bu yıllardaki mekan siyaseti dinamikleriyle ilişkilenen özgün tartışmalarla karşılaşılmaktadır. Araştırmada çok sayıda aktörü ve bu aktörlere bağlı olarak gelişen çok sayıda anlamı ve kavramı içeren, üstelik de bazıları tamamlanmış bazıları ise devam eden pratiklerin incelenmesi nedeniyle nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmaktadır. Araştırma verilerini, ele alınan grupların üyeleri ile yapılan birebir görüşmeler ile gruplara ait basılı ve dijital kaynaklar oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında yapılan değerlendirmelerle gelecekte hayat bulacak benzer pratiklerin özellikle yaklaşım ve yöntem hakkındaki tartışmalarına katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Ayrıca ele alınan grupların tartışmalarının ve deneyimlerinin yan yana getirilerek kaydının tutulması yoluyla literatüre özgün bir katkı sunulmaktadır.