Türkiye’deki inşaat şirketlerinin rekabet stratejilerinin porter’ın temel stratejileri bağlamında incelenmesi

Abstract

Ülke ekonomisinde yüksek dalgalanmaların yaşandığı 1990’lı yıllar sonrasında, 2000’li yıllardan itibaren inşaat sektöründe bir büyüme gözlemlenmiştir. Bu dönemde düşen faizler, düşük enflasyon oranları, sektöre yapılan yatırımlar ve toplumda yeni yapılara olan talebin artması sonucunda sektöre birçok yeni firma katılmış ve ortaya çıkan hareketli ortam firmalar arasında sert koşullarda bir rekabet yaratmıştır. Ne var ki, yaşanan büyüme döneminde artan rekabet içerisinde, firmaların büyüyebilmek ve sürdürülebilir bir rekabet avantajı yaratmak için hangi stratejileri geliştirdiği çok az çalışmaya konu olmuştur. Endüstriyel ekonomi çevreleri ve iş stratejisi çevrelerince iyi bilinen Porter’ın temel stratejileri modeli taban alınarak oluşturulmuş bir taksonomi şeması ile Türkiye genelinde 15 firma incelenmiş; yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerde firmaların büyüme döneminde geliştirdikleri stratejiler araştırılmıştır. Mevcut ekonomik ortam ve iş ortamı dinamiklerine göre güncellenen taksonomi şeması, inşaat sektöründe geliştirilen stratejileri maliyet liderliği, farklılaşma ve odaklanma başlıkları altında sınıflandırmaktadır. Bu taksonomi ile elde edilen bulgular, büyüme döneminde artan rekabetten sıyrılmak ve bir tercih nedeni oluşturmak için inşaat şirketlerinin en çok farklılaşma stratejilerini seçtiğini ve firmaların geçmişteki ekonomik dönemlerde yaşadıkları kötü tecrübeler nedeniyle maliyetler konusunda halen hassas davrandıklarını göstermektedir. Ancak, ülke genelinde elde edilen sonuçlarda her üç stratejinin de birbirine yakın oranda kullanılması, sektörde her alanda çıkabilecek fırsatlara ve tehditlere karşı firmaların hazırlıklı olduklarını göstermiştir. Hem firma düzeyinde, hem de endüstri düzeyinde rekabet stratejilerini inceleyen bu çalışma büyüme dönemlerinde etkin ve verimli stratejiler geliştirilmesi için değerli bir kaynak oluşturmaktadır.