Küreselleşmenin mekan kimliğine etkisinin Ege yerleşmeleri örneğinde incelenmesi

Abstract

Tezin amacı, mekân kimliğinin küreselleşme sürecinden nasıl etkilendiği ve nasıl bir değişime uğradığını ortaya koymaktır. Bu değişimi ortaya koymak için benzer özellikleri taşıyan mekânların bu süreç boyunca farklılaşmasının nedenleri ve sonuçları irdelenecektir.

Küreselleşme bölümünde bu süreç; ekonomik, siyasi ve kültürel boyutları ele alınmıştır. Bu süreç boyunca kültürler arası etkileşimin mekâna yansıması irdelenmiştir. Küreselleşmenin mekânsal etkileri, Ibelings'in sınıflandırmasıyla ele alınmıştır. Son olarak, bir ülkenin ya da bir bölgenin küreselleşme sürecinden ne kadar etkilendiği gösteren ölçütler saptanmış ve ne tür verilerden yararlanılacağı ortaya konmuştur.

Mekân Kimliği bölümü mekân, kimlik ve kültür bölümlerinden oluşmaktadır. Mekân bölümünde, mekân kavramı ve mekâna anlam kazandıran insanla ilişkisi irdelenmiştir. Bir saptama olarak zaman-mekân sıkışması küreselleşmeyle ilgili olarak ele alınmıştır. Kimlik bölümünde, insana ve mekâna ait kimlikler ayrı ayrı ele alınmıştır. Kent ve mimari yapı ölçeğindeki mekâna kimlik kazandıran etkenler incelenmiştir. "Mekân Kimliği"nin oluşumunda önemli rolü olan "Kültür" ayrı bir başlık altında, küreselleşmenin etkili olduğu kavramlarla beraber incelenmiştir. Küreselleşme sürecinde toplumlar arası etkileşimin hangi kültürel süreçlerle gerçekleştiği ve bunların mekânsal etkileri tablolarla açıklanmıştır.

Farklı ölçeklerdeki mekânların anlamlandırılmasında ve kimlik kazanmasında değişik unsurlar etkendir. Küreselleşme sürecinin etkileri kentlerde ve yerleşme ölçeğindeki mekânlarda belirgin biçimde gözlemlenebilmektedir. Bu çalışma, küreselleşme süreciyle artan turist gelişinden etkilenen yerleşme ölçeğindeki mekânlarda irdelenmiştir. Bu ölçekteki mekân kimliğine etki eden unsurlar, doğal çevre özellikleri, yapay çevre özellikleri, toplumsal yapı/kültür olarak saptanmış ve ele alınmıştır.