İstanbul Tarihi Yarımada’ da bulunan yeniden işlevlendirilmiş kapalı sarnıçların malzeme ve yapay aydınlatma yönünden incelenmesi

Abstract

İstanbul Tarihi Yarımada'da Bulunan Yeniden İşlevlendirilmiş Kapalı Sarnıçların Malzeme ve Yapay Aydınlatma Yönünden İncelenmesiYapıldığı çağa tanıklık ederek günümüze kadar varlığını sürdürebilmiş tarihi yapılar, geçmişin izlerini belleklerinde taşıyarak ulaştığı çağa aktaran birer kültür varlıklarıdır. Günümüzde, geçmişe ait birçok veriyi bünyesinde barındıran tarihi yapılar, gerek sürekli büyüyen ve gelişen metropollerin içinde artan arazi taleplerinin karşılanabilmesi adına yıkılmakta, gerekse de ilk işlevlerini kaybederek kullanım dışı kalmakta ve zaman içerisinde molozların, çöplerin atıldığı birer harabeye dönerek kendi kaderlerine terk edilmektedirler.Şüphesiz ki, tarihe tanıklık etmiş kültür mirası yapıların korunması, tümüyle toplumsal bilinç ve duyarlılığın oluşmasıyla mümkün olacaktır. Koruma, yapının tamamıyla tecrit edilmesi ile değil, içinde bulunduğu toplumun o yapıyla kuracağı sürekli temasla başarıya ulaşacaktır. Bu da ilk işlevini kaybederek atıl duruma düşmüş yapıya yeni bir işlev kazandırmayla mümkün olacaktır. Gerek koruma ve restorasyon için harcanacak mali bedellerin karşılanabilmesi, gerekse de bünyesinde taşıdığı izleri ulaştığı çağın insanına aktarabilmesi adına korumaya değer tarihi yapıların korunmasına yönelik yöntemlerden birisi olan yeniden işlevlendirme, ilk işlevini kaybetmiş tarihi yapıların, bulunduğu çağın gereksinimini karşılayacak yeni bir işlevle yaşatılmasıdır.Bu çalışama da, insanoğlunun başlıca ihtiyacı olan ve yerleşik hayata geçişin ve toplumsal yaşamın ilk izlerini oluşturan suyun, depolanması amacıyla kullanılan sarnıç yapıları incelenmiştir. Tarihte büyük medeniyetlere başkentlik yapmış İstanbul' da, tarihi yarımada da bulunan ve yeniden işlevlendirilerek koruma altına alınan sarnıç yapıları ise bu çalışmanın kapsamını belirlemiştir.Yapılan bu çalışmada, kültür varlıkları yönünden oldukça zengin olan İstanbul şehrinin, yer altı zenginliğinin bir parçasını oluşturan sarnıç yapılarına dikkat çekerek, yeniden işlev kazandırılmış olanların koruma sonrası özgün malzeme, malzeme bozulmaları ve yapay aydınlatma tasarımları yönünden son durumlarının tespit edilerek, ileriki çalışmalar için bir belge niteliğinde olması amaçlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Malzeme, Yapay Aydınlatma, Koruma, Yeniden İşlevlendirme