Tarihi kent çekirdeklerinde alan yönetimi; Mostar örneği ve Tarihi Yarımada için bir yönetim modeli önerisi

Abstract

Kentsel koruma anlayışı 20. yüzyılın başlarından itibaren uluslararası platformlarda tartışılan ve geliştirilen bir olgu olmuştur. 1931 Atina Tüzüğü ile başlayan tarihi alanların korunması için geliştirilen yaklaşımlar 1972 yılında imzalanan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi ile hız alarak evrimleşmiş, en güncel halini 2008 tarihli UNESCO Dünya Miras Sözleşmesi Uygulama Yönergesi’nde vurgulanan “alan yönetimi” kavramında bulmuştur. Bu tez çalışmasında, UNESCO Dünya Miras Merkezi’nin 2005 yılında Dünya Miras Listesi’ndeki alanlara yönetim planı hazırlaması koşulu getirmesiyle beraber önemi artan yönetim olgusunun üzerinde durularak koruma alanlarının etkin bir şekilde yönetimi için gereken adımların irdelenmesi ve bu analiz sonucunda İstanbul, Tarihi Yarımada için bir çıkarım yapılması hedeflenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde tarihi alanların yönetimi konusundaki uluslararası temel rehberler ve dünyadan örnekler incelenmiştir. İkinci bölümde Tarihi Yarımada hakkında genel bilgiler verilerek günümüzdeki yönetim durumu incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Mostar eski kentinin yönetim planı ve yönetim modeli derinlemesine irdelenmiş ve bu deneyimden yola çıkılarak son bölümde Tarihi Yarımada için bir yönetim modeli önerisi geliştirilmeye çalışılmıştır.