Çağdaş fotoğrafta kişisel belgesel

Abstract

Bu tez esas olarak, belgesel fotoğrafın tarihsel gelişimi sürecinde genelden özele doğru eleştirel bir göz ile bakarak, toplumsal ve biçimsel işlevini sorgulamaya ve belgesel fotoğrafta bir ifade biçimi olarak “Kişisel belgesel” fotoğraf tavrını, alt kültür kavramı üzerinden araştırmaya ve anlamaya çalışma amacı taşımaktadır. Bu bağlamda tezin odak noktasını marjinal yaşam tarzlarını benimseyen ve kendi hayat hikayelerini aktaran kişisel belgesel fotoğrafçılar oluşturmaktadır. Birinci bölümde; fotoğrafın belge niteliğinin farkına varılmasıyla bir envanter tutma aracı olarak kullanımından itibaren toplumsal belgesel fotoğrafın sosyo-politik işlevi ile kamuoyu oluşturmaktaki etkileri örnekler verilerek anlatılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde; kapitalizmin yükselişi ile birlikte fotoğrafın gerçeklik ile olan bağının ve toplumsal misyonunun sorgulanmasına yer verilerek, fotoğrafın tarafsız olma iddiasını gerçekleştiremediği örneklere yer verilmiştir. Fotoğrafçının bakış açısının ön plana çıkmaya başlaması ve bir özne olarak fotoğrafçının görünür olması ile ilgili düşünceler aktarılmıştır. Üçüncü ve son bölümde; konuları ile farklı ilişki biçimleri geliştiren bazı fotoğrafçılar incelenmiş, 19. yüzyılda modernizm ile başlayan sanatın özerkleşmesi fikri, bu fikrin yansımaları ve 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren değişen toplumsal ve kültürel yapının belgesel fotoğrafçılar üzerindeki etkisi araştırılarak, “kişisel belgesel” yaklaşımı benimseyen ilk örnekler de dahil olmak üzere günümüz fotoğrafçılarından örnekler verilmiştir. Ayrıca, kişisel belgesel fotoğrafın amacı ve bu tarzda çalışan fotoğrafçıların bu yaklaşımı neden benimsediklerine dair saptamalarda bulunulmuştur. Fotoğrafı insanlığın vicdanını yansıtma misyonu üzerinden ele almayan, bu sorumluluğun yerini dünyayı kendi perspektiflerinden görme çabasına bırakan bir eğilimden ve V hakim kültürün dışında süren bir yaşam tarzı benimseyen ve fotoğrafı bir duygu aktarma aracı olarak kullanan bir yaklaşımdan söz edilmiştir.