Disiplinler arası geçirgenlik: Kök eserdeki niyetin; arkadan gelen resim, müzik, yazı ve mimari tasarım zincirindeki yansımaları yoluyla bedene geri dönüşünün incelenmesi

Abstract

"Disiplinler Arası Geçirgenlik " konulu eser çalışması, Skinner Releasing (Serbest Bırakma/ Salıverme) Tekniği ve rezonans kavramından ilham alarak, enerjinin yayılımını gözlemlemek niyetiyle tasarlanmıştır. Bu amacın araştırılması için resim, müzik, edebiyat ve mimarlık alanlarından sanatçılar davet edilerek zincirleme bir eser yaratım süreci kurgulanmıştır. Süreç, dans disiplinindeki GRİ isimli kök eserle başlamıştır. Ardından sanatçılar, sadece kendinden bir önceki eserden ilham almak kaydıyla eserlerini yaratmıştır. Şebnem Yüksel her eserden sonra, imgelerin kinestetik yansımalarını araştırdığı kısa bir koreografi oluşturmuştur. Zincirleme yaratım aşaması tamamlandığında Yüksel, farklı disiplinlerdeki yaratılar ve kısa koreografiler yoluyla iç dünyasındaki duyguların çözülmeye başladığını hissetmiştir. Bu aşamada, zincirleme yaratım deneyiminin bütün rezonansını taşıyan GİTME DEMEDİN! isimli dans eseri üretilerek aktarım süreci tamamlanmıştır. Sürecin sonunda sanatçıların cevapladığı anketler incelenmiştir. İncelemelerde, eserler arası art arda aktarılan bir ögeye rastlanmamış; kök eser GRİ'yi oluşturan kavramların her esere teker teker geçiş yaptığı gözlemlenmiştir. Rezonans kavramı bu aktarımın, sanatçıların içinde bulunduğu ortak bir kaydın varlığıyla gerçekleştiğinin fark edilmesini sağlamıştır. Bununla birlikte, Rupert Sheldrake'ın geliştirdiği morfik alan teorisi, bir sosyal grubun morfik alanındaki bilginin; içeriği kaybolmadan ve değişmeden; sınırsız zaman ve mekan boyunca geçiş yapabildiğini öne sürmesiyle, "ana aktarım zinciri"ndeki kavram aktarımlarına anlam kazandırmıştır. Aktarım danslarındaki kavram geçişleri ise zincirleme olarak gerçekleşmiştir. Algılama süreci incelendiğinde bu zincirleme geçişleri oluşturan etkenin, Şebnem Yüksel'in iç ve dış dünyasının karışımıyla oluşan bireysel algısı olduğu anlaşılmıştır. Süreç içinde geçiş yapan kavramlarla tekrar tekrar karşılaşmak, kavramların yansıttığı duyguların billurlaşarak yön, hacim ve boyut kazanmasını sağlamıştır. Böylece, kök eser GRİ' de havada asılı duran tanımsız duygular, GİTME DEMEDİN!' de nihai bir eyleme dönüşmüştür. Eser çalışmasında öne çıkan billurlaşma, Şebnem Yüksel'in çalışmaya dört sanatçıyı davet ederek kendine bir sağaltım alanı oluşturduğunu işaret etmiş, bu iyileşme süreci intermodal sanat terapisinin işlevsel aşamaları ile açıklığa kavuşmuştur.