Türk ve İslam Eserleri Müzesi Taş Eserler Koleksiyonu

Abstract

M. Murat BOZCU tarafından hazırlanan "Türk ve İslâm Eserleri Müzesi Taş Eserler Koleksiyonu" başlıklı bu tez çalışmasında, müzedeki tüm taş eserler dönem ve tür sınırlandırmaları yapılmaksızın kapsam dâhiline alınarak; pek çoğu daha önce hiç yayınlanmamış eserlerden oluşan bu önemli koleksiyonun bir bütün olarak yayınlanması ve böylece araştırmacıların koleksiyona erişiminin sağlanması amaçlanmıştır. Müze taş eserler koleksiyonunda; Emevi, Abbasi, Büyük Selçuklu, Artuklu, Anadolu Selçuklu, Anadolu beylikleri ve Memluk dönemleri ile Osmanlı İmparatorluğu'nun 15. yüzyıldan itibaren sonuna kadar tüm dönemlerine ait çok çeşitli eserler bulunmaktadır. Tüm bu eserler katalog bölümünde 408 katalog sayfası halinde incelenmiştir. Müze taş eserler koleksiyonundaki eserlerin dönem ve tür bakımından çeşitliliği, bu önemli koleksiyon üzerinden Türk taş işleme - süsleme sanatının gelişimini takip edebilmeyi mümkün kılmaktadır. Gerek müzedeki eserler üzerinde, gerekse konuyla ilgili yapılan araştırmalarda elde edilen en önemli sonuç, müze taş eserler koleksiyonundaki eserlerin İslâmiyet öncesi Türk sanatıyla olan bağlantısıdır. Proto-Türk kültür dönemlerinde başlayıp, Hun İmparatorluğu ve Göktürk dönemlerinde gelişmiş hale gelen ve Uygur döneminde zirve noktasına ulaşan İslâmiyet öncesi Türk sanatının figürlü süslemeleri ile bitkisel düzenlemelerinin temel üslup özellikleri Karahanlı, Gazneli ve Büyük Selçuklu dönemlerine aksettikten sonra Artuklu ve Anadolu Selçuklu ile Osmanlı dönemlerinde de uygulanmıştır. Bu durum müze taş eserler koleksiyonundaki eserler üzerinde izlenebilmekte ve böylece İslâmiyet öncesi Türk sanatının köklü geleneğinin Anadolu Türk sanatında ve hatta Osmanlı sanatında da varlığını sürdürdüğü tespit edilebilmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Türk, taş, sanat, müze, koleksiyon.