Kütahya Çini Müzesi’nde sergilenen seramik ve çini eserlerin değerlendirilmesi

Abstract

Geçmişte pek çok kültüre ev sahipliği yapan Kütahya'da, çinicilik önemli bir zanaat dalıdır. Zengin kil yataklarına sahip, İznik ile aynı dönemde üretime başladığı bilinen kentin günümüzde de çinileri ile anılması bu durumu doğrulamaktadır. 18. yüzyılda İznik'teki çinicilik faaliyetinin sonlanması ile Kütahya ön plana çıkan bir üretim merkezi olmuştur. 18. yüzyılda, aralarında Rum ve Ermeni çini ustalarının da yer aldığı Kütahya atölyelerinde çok sayıda fincan üretimi yapılmıştır. Bir dönem Kütahyalı ustaların fincancı olarak anılmasına yol açan seramik fincanların kaidelerine usta–tüccar monogramları işlenmiştir. Bu monogramların bazılarında yazılı imza örnekleri de görülmektedir. İznik üretiminin gerilemesine de sebep olduğu düşünülen saray baskısının 18. yüzyılda ortadan kalkmasıyla, Kütahya günlük yaşamın gereksinimlerine uygun üretimler yapmaya başlamış ve dünya çapında prestije kavuşmuştur. Kütahya Çini Müzesi'nde sergilenen eserler arasında Kütahya üretimi çini ve seramik eserlerin yanı sıra, Anadolu Selçuklu ve Beylikler dönemi ile 16. yüzyıl İznik üretimi Osmanlı çinilerini görebilmek mümkündür. Bu eserlerin dışında müzenin salonlarında Azim Çini, Rıfat Çini, Marmara Çini gibi önemli atölye üretimleri ve yerel ustaların çalışmalarına da yer verilmiştir. Bu tezde Kütahya Çini Müzesi teşhirindeki seçili seramik ve çini eserler kataloglanarak değerlendirilmektedir.