Ürün ve tüketici ilişkisi bağlamında, sık tüketim ürünü ambalajlarında ikonlaşma yapıları

Abstract

"Ürün ve Tüketici İlişkisi Bağlamında Sık Tüketim Ürünü Ambalajlarında İkonlaşma Yapıları", başlıklı sanatta yeterlik tez çalışması, pazarlama iletişimi ambalaj odaklı marka örneklerinin ikonlaşma biçim ve süreçlerini, endüstriyel ve ekonomik olduğu kadar, kültürel boyutuyla analiz etmeyi amaçlamaktadır. İçerdiği ürünü bir kimlik ve değerler sistemi içerisinde tüketicisine sunan ve tüketim toplumlarındaki gündelik yaşamı, ihtiyaç duyulan sık tüketim ürünlerinin gereksiniminden öte, kavram ve değerlerin tüketimi ekseninden ürün ve tüketici ilişkisini tanımlayan ambalaj tasarımında, içerik (mesaj) ve biçimin (ambalajın) ayrılmaz bir bütüne dönüşmesi, birbirleriyle özdeşleşmesiyle ikonik kimlik kazanma durumlarını, tarihsel süreç ve güncel pazarlama iletişimindeki konumlandırma modelleriyle birlikte ele almaktadır. Tez çalışması, ürünlerin ne oldukları kadar, ortaya çıktıkları dönemlerin kültürel bağlamı içerisinde toplumlar tarafından nasıl algılandıkları ve kimliklendirildiklerini, endüstriyel, siyasal, sosyolojik gelişmeler ve çağ dönümlerindeki kırılma noktalarıyla ilişkilendirerek, netleştirmeye çalışmaktadır. Böylece bu çalışma, ambalaj tasarımını, ürünün fiziksel özelliklerine yüklenmiş kültürel anlamların kodlanarak sistematize edildiği görsel iletişim dilinin tasarımı ve tüketici kimliğinin inşa edilişi ekseninden incelemektedir. Tez yedi bölümden oluşmaktadır; tezin ele alınış biçiminin belirtildiği birinci bölüm olan girişten sonra, ambalaj tasarımının ve kimliklendirme modellerinin tarihsel sürecini kapsayan ikinci bölüm, endüstri ürünü olan işlenmiş mamülün kültürel dünyaya eklemlenmesini sağlayan tasarım ve pazarlama iletişimi içeren üçüncü ve dördüncü bölüm, gündelik ve geçici dünyadan kalıcı dünyaya eklemlenmeyi kurumsal bir iletişim yapısı ekseninden ele alan marka müzeleriyle ilgili beşinci bölüm, ikonlaşma yapılarını inceleyen altıncı bölüm ve sonucun yer aldığı yedinci bölümü içermektedir. Çalışmanın odaklandığı ana mesele, bizlerin tüketim tercihlerini yönlendiren ikonik kimlik kazanmış marka örneklerinin, gündelik yaşamın kültürel dilini, nesnel ve simgesel işlevleri üzerinden nasıl biçimlendirdiğini grafik tasarımın görsel iletişim dili ve görsel anlam üretimi ekseninden sorgulamaktır.