20. yüzyıl heykel sanatında hibridlerin (kompoze yaratıkların) dönem ve üslup açısından incelenmesi

Abstract

Sanat tarihinde farklı canlılara ait ögelerin bir araya getirilerek oluşturulmuş kompoze yaratık (hibrid) tasvirlerine sıkça rastlamaktayız. Çoğu zaman bu tasvirler mitolojik öykülerden kaynaklanır. Mitoloji, kainatın oluşumu ve doğaolaylarının karşısında duyulan zayıflıkların ardından bu olaylara kimlik verilmesive öyküleştirilmesidir. Bu inanç sistemlerinin bağlamında bereket koruma vb.fenomenlerin doğadaki canlılarla ve insanla birleştirilmesiyle simgesel vesembolik tasvirlerin üretilmesine başlanır.Bu tasvirler, toplumu korumak ve her türlü iyicil gücünün toplulukla olmasıamacıyla, tabiat içinde gözlemledikleri canlılar arasında gerek gücü ve gerekse deyetenekleri ile kutsallaştırılan hayvan çeşitlerinin arasından veya bunların insanaait ögeler ile birleştirilmesiyle oluşturulmuşlardır. Hibrid tasvirleri olağanüstüdünyanın ?ideal? metaforlarıdır.Hibrid tasvirleri gelişen toplumsal değişimler sonucunda birbirlerine eklenir,bu değişimler içeriklerine de yansır. Tek tanrılı dinlerin oluşumu ile bu kompozeyaratık tasvirleri; içerikleri değiştirilerek bir kısmı iyi ve güçlü olarakyorumlamaya devam edilirken büyük bir kısmı da şeytani varlıklaradönüştürülmüştür. Hibrid tasvirler gerek dinsel temalı resim ve heykellerdegerekse mimari süslemelerde kullanılmaya devam edilerek günümüze kadargelmişlerdir.Günümüz sanatı içinde ise kompoze yaratık betimlemeleri sembolik veanlatıcı birer tasvir olarak kullanılmaktadır. Bazı sanatçılar bu tasvirleri politik bireleştiri unsuru için çarpıcı bir anlatım aracı olarak görürken bazı sanatçılar dahibrid tanımının gerektirdiği farklı sistemlerin bir araya gelmesi tezinden yararlanarak farklı sanat, disiplin veya kültürlerinin yan yana kullanılmasıyla güçlü metaforlar oluşturmuşlardır.