Dionysosçu yaklaşım açısından Carl Orff’un Catulli Carmina eseri

Abstract

Friedrich Nietzsche Müziğin Ruhundan Tragedyanın Doğuşu eserinde Batı Avrupa'nın Antik Yunan'a bakışını eleştirerek Antik Çağa ilişkin algıyı farklı bir yöne çevirmiştir. Ona göre, Avrupa'nın –Apolloncu bir tutumla– akıl, ölçülülük, düzen ve uyumla özdeşleştirdiği Antik Çağ kültürünün anlaşılmasında coşku, esriklik ve çelişkiyi temsil eden Dionysosçu tavır daha ön plandadır. Carl Orff'un Catulli Carmina eserindeki coşkunluk hali onu ilk adımda Dionysosçu olarak tanımlamaya yetiyor görünse de eser boyunca daha başka Dionysosçu nitelikler de bulmak mümkündür. Müzik, felsefe, tarih ve edebiyat alanlarının beraber ele alındığı bu tezde Carl Orff'un bütün sanatları bir araya toplamayı hedefleyen sahne sanatı yaklaşımı gözetilmiş ve Catulli Carmina'da Dionysosçu yaklaşım söz, müzik ve sahneleme açılarından birlikte değerlendirilmiştir. Tezde Dionysosçu yaklaşımın temelinde var olan "ilksel birlik" kavramının Catulli Carmina'daki karşılığının, Catullus'un Lesbia'ya olan aşkından hareketle, "dünyevi aşk" kavramı olduğu dile getirilmiş ve bu kavramla birlikte yer alan veya ondan doğan Dionysosçu niteliklerin eserin söz, müzik ve sahnelemesine ne şekilde yansıdığı incelenmiştir. Böylelikle, Antik Çağı ele alan bir eserin; akla yatkın, ölçülü, uyumlu bir atmosferden ziyade; Nietzsche'nin öngördüğü şekilde, coşkulu, esrik ve çelişkili bir dünya ortaya koyduğu ileri sürülmüştür.