Fantastik resimde mekan kurgusuna analitik bakış

Abstract

İlk belirgin örneklerini 15. yüzyılda gördüğümüz Fantastik Resmin bir tür olarak literatüre geçmesi 19.yüzyıla rastlar. Bu, Fantastik türün etkisini sadece plastik sanatlarda değil, edebiyat, müzik, tiyatro gibi diğer sanat alanlarında da gösterdiği bir dönemdir. Fotoğrafın icadı ve bilimsel araştırmaların etkisi kendini sanat alanında da göstermiş, sanatçıların kendilerine farklı yollar çizmelerine olanak sağlamıştır. Bu yollardan bir olan Sembolizm, Fantastik türü kucaklamış ve 20.yüzyılın eşiğine bırakmıştır. Bir önceki yüzyılda düşlerini, fantezilerini sembolik bir dille anlatan fantezistler yeni yüzyılın başında sürrealizm ile kendi bilinçaltı dünyalarını keşfe çıkarak daha geniş bir alana yayılmışlardır. Sürrealizm dönemin diğer sanat akımları gibi geçmişini yadsımamış, özellikle Oneirik Sürrealizm tüm öncüleri ve geçmişiyle ile Fantastik resim sanatına sahip çıkmıştır. Bu sahiplenme bu akımın 20.yüzyıl içindeki varlığını güçlendirmiş ve yeni açılımlara yön vermiştir. Ernst Fuchs önderliğinde kurulan Viyana Fantastik Gerçekçilik Okulu bu büyük gücün etkisi ile Fantastik dile gerçekçiliği de ekleyerek, eski ustaların teknikleri ve konuları üzerinden gerçek dünya ya mesaj vermek istemişlerdir. Fantastik Gerçekçiler ele aldıkları konular ve özellikle titiz teknikleri ile yeni kuşak fantezistler üzerinde oldukça etkili olmuştur. Günümüz fantezistleri ise bu edinimlerinin üzerine pek fazla bir yenilik koyamamış, Fantastik Gerçekçilerin izi üzerinden kendi fantasmalarını yaratma yoluna gitmişlerdir. Tüm bu uzun süreç boyunca Fantastik Resmin tüm sanatçılarının bağlı kaldığı iki temel öğesi vardır; İlki resimlerinde işledikleri konuların gerçekliğini sorgulatmak için özen gösterdikleri teknik beceri, ikincisi ise bu resimlerin fantastik duyumlarını ve atmosferini oluşturmada en belirleyici öğe mekânsal etki. 15.yüzyıl Flaman ustaların takıntılı derecede titiz teknikleri düşlerinin fotoğrafını çekmek isteyen fantezistler için kazanılması gereken bir edinimdir. Kompozisyonlarındaki mekân kurgusu ise tüm yarattığı tekinsiz, olağanüstü, gizemli ve belirsiz duyumlarla Fantastiğin ana kaynağıdır. ANAHTAR KELİMELER: Fantastik Resim, Fantezist, Teknik, Tür, Mekân.