Resim sanatı bağlamında litografi

Abstract

Litografi en geleneksel baskı tekniklerinden birisidir. Su ve yağın birbirini itmeprensibine dayalı bir düz yüzey (planografik) baskı tekniğidir. Grenlenmiş blok kireçtaşı üzerine yağlı malzeme ile yapılan çalışma, bazı kimyasal işlemlerden geçtiktensonra, litografi presinde basılarak çoğaltılır. Baskı esnasında su ile nemlendirilen taşyüzeyindeki yağlı alanlar, merdane ile verilen baskı mürekkebini tutarlar, su ileörtülü boş alanlar mürekkebi iterler. Üzerine kağıt yerleştirilen taş basınçlı presmakinesinden geçer ve böylece baskı gerçekleşir. Sanatsal alanda basılan litografikeserler, baskı sonrasında sanatçılar tarafından numaralandırılıp el ile imzalanır veböylece maddi bir değer elde ederler. Numaralama dışında, baskı hakkında bazıaçıklayıcı işaretlemeler de yapılabilir.Litografi 1798 yılında Münih'li bir oyun yazarı olan Alois Senefelder tarafındanicat edilmiş ve daha sonra teknik, önce tüm Avrupa'ya, daha sonra da Amerika'yayayılmıştır. 19.yy'ın başından itibaren sanatçılar tarafından, özgün sanatsal yapı türetmek için kullanılmaya başlanmış, varlığını günümüze değin sürdürmeyi başarabilmiştir. Türkiye'ye litografi 19.yy'ın ilk yarısında gelmiş, basım alanına uzun süre etkinliğini koruduktan sonra yerini daha modern teknolojilere bırakmıştır. Fakatsanatsal anlamda litografik baskı üretimi, varlığını eğitim kurumları ve bazı özelatölyelerde sürdürmeye devam etmektedir.Günümüzde litografi, önemli bir sanatsal üretim aracıdır. Sanatçılar için hemçoğul üretim imkanı, hem de sanatsal gelişim sürecine katkı sağladığından dolayı, tüm dünyada yaygın olarak kullanılan bir tekniktir.