Batı mimari üsluplarının Osmanlı türbe mimarisine yansıması : 1755-1914

Abstract

18.yy.'ın ilk yansı Türk Sanatı için önemli bir dönemeci ifade etmektedir. Bu yüzyılın ilk çeyreğinde başlayan Batı ile etkileşim, Fransa'da Turquerie modasının yeniden canlanmasına yol açarken istanbul'da ise sanat alanında yeni bir üslubun tanınmasını getiriyordu. Sadabad yapılanması ve meydan çeşmeleri olgusu artık yalnızca Batı etkisiyle açıklanmamaktadır. Ancak 1748 yılından sonra Batı ile olan etkileşim daha kuvvetli bir şekilde kendini göstermiştir. Nuruosmaniye Külliyesi'nin tasanmındaki yeni anlayış sonraki yıllarda da devam etmiş ve "Türk Barok Mimarisi" diye adlandırılan üslupta yapılar vücuda getirilmiştir. Türbe mimarisinde de bu etkilenme süreci yaşanmıştır. 1755 tarihli Nuruosmaniye Türbesi'nde izlenen ilk "Batılı" etkiler "süreç" içinde devam etmiştir. Mimarlıktaki üslup değişmeleri türbe mimarisinde de net bir şekilde izlenebilmektedir. 150 yılı aşan bir zaman dilimini inceleyen bu çalışma, hem türbe yapılarım tek tek araştırarak üsluplarım belirginleştirmeyi amaçlamıştır; hem de bu yapıların birbirleriyle olan ilişkilerini incelemiştir. Bu anlamda hem tek tek yapıların monografisi, hem de kısa bir üsluplar tarihi yolculuğudur. Konuyla ilgilenenlere yarar sağlaması dileğiyle...