Süleymaniye Kütüphanesi yazma bağış 220 numaralı Nizami Hamsesi minyatürleri

Abstract

ÖZET?SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ YAZMA BAĞIŞ 220 NUMARALINİZAMà HAMSESİ MİNYATÜRLERİ?Bu tezin konusu olan, Süleymaniye Kütüphanesi Yazma Bağış 220numaralı Nizamû Hamsesi, 1572 yılında Herat'ta hattat Murad Hüseyin ibn-i ŞahMuhammed İsfahanû tarafından istinsah edilmiştir. Osmanlılara hangi yolla geçtiğibilinmeyen eserde, 18. yüzyıl sonu ile 19. yüzyılda yaşamış, asıl adı Şeyh HafızMustafa Efendi olan Düğümlü Baba'nın kurduğu tekkeye ait kütüphane mührününyanı sıra dört mülkiyet mührü daha bulunmaktadır. Eserin Mahzen-ül Esrârmesnevûsini içeren 1a yaprağında metin alanının kenarına düşülmüş olan nottan,yazmanın El-Seyyid İsmail Sadık Kemal bin El-Hac Mehmed Salih Vecihi Paşatarafından h.1297/m. 1879-80 tarihinde vakfedildiği öğrenilmektedir. VecihiPaşazâde Kemal İsmail Paşa, h.1303/m.1885'te Düğümlü Baba Tekkesi içindekikütüphaneyi kurmuştur.29.5 x 18.3 cm ölçülerindeki yazmanın cildi, ipek atlastan düz mavi kumaş ilekaplıdır. Cilt yüzeyinin etrafını kuşatan deri pervaz, altı yapraklı dallar ve goncalarlabezenmiştir. İç kapakları, inci beyazı rengindeki Avrupa kâğıdıyla kaplıdır. Bu kâğıtve bezemeden anlaşıldığı üzere, eserin cildi Osmanlılar döneminde, muhtemelen 18.yüzyıl sonu-19. yüzyıl başlarında yenilenmiştir. Farsça yazmanın 87b ve 193byapraklarında yer alan mesnevû başlıklarının özgün tezhipleri, Safevû dönemine aittir.Eserde 15 minyatür bulunmaktadır. Minyatürler, doğa, renk, mimarû kurgu vefigür anlayışı bakımından, musavvir Muhammedû'nin öncülüğünde başlayan, 1570-80'lerde Herat, Meşhed, Bakharz kentlerinde hazırlanan resimli elyazmalarındauygulanan Safevû dönemi Horasan üslûbunun özelliklerini taşımaktadır. Cildinindışında tezhipleri ve minyatürleri özgün olarak günümüze ulaşmış olan SK, YB.220numaralı Nizamû Hamsesi söz konusu döneme ait resimli yazmalardan biri olarak önem taşımaktadır.