Sosyal bilimsel düşünce içinde görüntülerin yeri ve fotoğrafın potansiyeli

Abstract

Günümüz sosyal bilimleri içerisinde varlığını sürdürmekte olan klasik bilimsel anlayışın pozitivist argümanlarının geçerliliğini yitirdiği ve toplumsalı anlamak ve yorumlamakta yetersiz kaldığı görülmektedir. Sosyal bilimlerin bu gün geldiği nokta, “bilimselliklerinin” meşruiyet zemininde tartışıldığı, toplum üzerine genelleştirilebilir, istikrarlı, tarafsız, evrensel bilginin üretilmesinin ve bu bilginin de tüm toplumsalı temsil etmesinin mümkün olamayacağı yönündeki tartışmaların yoğunlaştığı, bilimlerin disiplinlere ayrışık yapılarının çoğulcu bilgi üretimini sağlayacak yönde aşılması gerektiğidir. Bu atmosfer, bilimsel bilginin özellikle kurumlar içerisinde genel kabul görmüş sınırlarını zorlayacak nitelikte teorik ve metodolojik tartışmaların, yeni yaklaşımların gelişmesine zemin hazırlamaktadır. Yeni yaklaşımlar içerisinde değerlendirebileceğimiz görsel çalışmalar geniş başlığı altında yer alan araştırmalar kapsamında görüntülerin kullanımı, sosyal bilimlerin genel paradigmalarını ve araştırma yöntemlerini sorgulayan, eleştirel yaklaşımlar getiren, sosyal bilimlerin sınırlarını genişletmeyi hedefleyen ve disiplinlerarası çalışmalar için zemin hazırlayan yönleriyle ele alınmaktadır. Görüntü temelli araştırmalarda günümüz toplumsalına dair önemli izler bulabileceğimiz görüntüler, araştırmacının varsayımını destekleyici yorumsuz kaynaklar olmanın ötesinde araştırmanın merkezinde ve yoruma açık kaynaklar olarak ele alınmaktadır. Bu çalışmada temel olarak, bilimler arasında sürmekte olan sözünü ettiğimiz tartışmalar yeniden değerlendirilirken, görüntülerin sosyal bilimsel düşünce içindeki potansiyeli özellikle de kullanım alanlarının çeşitliliği ile yoruma ve analize açık, zengin bir zemin sağlayan fotoğrafik görüntüler sorunsallaştırılmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Sosyal Bilimler, Görsel Çalışmalar, Görsel Sosyoloji, Fotoğraf, Sosyal Belgesel Fotoğraf.