Tuzla’ da tersaneden yaşam alanına gündelik hayat : taşeronluk çağında işçi olmak

Abstract

Bu çalışma, 1970'le birlikte dünyayı etkisi altına alan krize çözüm yolu olarak öne sürülen esnek üretimin, 1980 Türkiye'sinde Tuzla tersanelerinde nasıl işlerlik kazandığına odaklanmaktadır. Taşeronluk sisteminin oluşmasıyla birlikte Tuzla tersaneleri gerek işgücü piyasası açısından gerekse emek süreci açısından çeşitlenmiştir. Bu çeşitlilik beraberinde işçi profillerinde değişimlere neden olmuştur. Tez, işçi profilinde yaşanan dönüşümlerin en belirgin göstergesi olan taşeronluk işçisi üzerinden şekillenmiştir. Emek tartışmalarının tarihsel seyri 1970'lerle birlikte esnek üretim kavramıyla yeni bir boyut kazanmıştır. Esnek üretimle dönüşen üretim yapıları, bu yapıların çalışanlar üzerinden nasıl inşa edildiği, sendikaların bu dönüşüme karşı nasıl politika ürettiği gibi konular emek tartışmalarında yer edinmiştir. Tez çalışmamda bu konuların yer almasının yanında bu dönüşümlerin nasıl ele alınacağına dair çözüm yolu olarak `gündelik hayat' pratiklerine bakmak gerekliliği öne sürülmüştür. Ve tez çalışmam taşeron işçilerinin tersanelerden mahalledeki yaşamlarına değin gündelik hayatlarını nasıl şekillendirdiklerini konu edinmiştir. Ayrıca bu çalışmada 1970 sonrası kapitalist üretim organizasyonundaki dönüşümlerin gündelik hayat perspektifinden yararlanarak nasıl anlaşılmaya çalışıldığı disiplinlerarası bir anlayışla yazılı literatürün incelenmesini ve gözlemden derinlemesine mülakata değin alan araştırmasın tekniklerinin kullanılmasını hedeflemektedir.Anahtar sözcükler: esnek üretim, taşeronluk sistemi, taşeron işçiler, gündelik hayat.