Louis Sabuncu ve Sultan II.Abdülhamid’e sunduğu layihalar

Abstract

1876 yılında Osmanlı tahtına oturan Sultan İkinci Abdülhamid, iktidârını güçlendirmeye çalışırken aynı zamanda iktidarını sarsmaya çalışan muhaliflere yönelik birtakım tedbirler almıştır. Sözkonusu muhaliflerin hedefi padişahın şahsı, saltanatı ve hilâfet müessesesi olarak sıralanabileceği gibi bir bütün halinde Osmanlı memleketi olarak da ifâde edilebilir. Bu mücadele sırasında sultanın muhaliflerini sindirmek ya da kazanmak için uyguladığı yöntemlerden bazıları makâm mevki teklifi, nişan - madalya itası ya da para vermek şeklindedir. Avrupa devletleri içinde İngiltere, Sultan Abdülhamid iktidârı esnâsında Osmanlı hilâfetinin nâmeşru ve uydurma olduğunu dile getirmeye başlamıştır. Bunu yaparken başvurduğu en etkili vâsıta ise basın yayın organlarıdır. Hilâfet meselesi ile ilgili yaptığı yayınlarla Osmanlı Devleti'ni bir hayli rahatsız eden şahıslardan biri, geniş birikimi ve dünya görüşü ile her gittiği yerde kabûl gören Louis Sabuncu'dur. Louis Sabuncu, Londra'da önceleri Osmanlılar'ın lehine tavır sergilemiş, sonraları ise bir Sultan Abdülhamid ve Osmanlı hilâfeti muhâlifi haline gelmiş, yayınlarını da bu yönde yapmıştır. Uluslararası bağlantıları ve renkli kişiliği ile devletin başına iş açabilecek şahısları para, makâm, taltif usûlüyle kazanma yoluna giden Sultan Abdülhamid, Sabuncu'yu Yıldız Sarayı'nda Mâbeyn-i Hümâyûn Mütercimi olarak görevlendirerek onu kazanmayı başarmıştır. Tezimizde Louis Sabuncu'nun hayatı, özellikle İstanbul yılları ile Sultan İkinci Abdülhamid'e sunduğu lâyihalar ve mütalaalar incelenmeye çalışılacaktır. Anahtar kelimeler: Louis Sabuncu, lâyiha, Sultan İkinci Abdülhamid, Osmanlı Devleti, Yıldız Sarayı, hilâfet, İngiltere.