Anadolu’ nun geleneksel ayakkabı formlarından günümüz tasarım anlayışına ayakkabı kültürü

Abstract

Ayakkabı geçmişten bugüne kültürleri ve yaşam biçimlerini yansıtan zengin bir tarihsel evrimden geçerek ulaşmıştır. Kültür'ün tasarıma etken gücünden yola çıkarak, Anadolu kültüründe ayakkabı konusunu ele aldığımız bu çalışmada amaç, ayakkabıyı bir kültür öğesi olarak irdeleyerek, geçmişin ayakkabı formlarının günümüz ayakkabı tasarım anlayışı içinde yeni tasarımlara kaynak oluşturmasının önemini vurgulamaktır.Bu çerçevede, birinci bölümde, Anadolu'nun uzun zanaat birikimi içinde geleneklerle birlikte yaşayan ayakkabının sosyal, kültürel ve tarihsel konumu ele alınmış, ikinci bölümde ise ayakkabı zanaatının gelişimi ve üretim organizasyonları geleneksellik kavramı ile ilişkilendirilerek incelenmiştir. Konu tarihten gelen örneklerle detaylandırılmıştır.Türklerde köklü bir geçmişi olan ayakkabıcılık zanaatına rağmen Türk Ayakkabı Sektörünün, 1950'li yıllardan bu yana süren sanayileşme süreci içinde tasarım faaliyetlerinin geri kalmış olduğu ve özgün tasarımlarda bu zengin kaynaktan yeterince fayda sağlanamadığı görülmektedir.Kültürlerarası etkileşim ile ayakkabının taşıdığı evrensel dil, dünya modası içinde yer alan geleneksel ve moderni birbirine yaklaştıran ayakkabı tasarımlarının örneklerini sunmaktadır. Üçüncü bölümde, Türk kültürüne ait ayakkabıların izlerini bulabileceğimiz bu örnekler değerlendirilerek, Türk Ayakkabı Sektörünün geleceğinin, tasarımda takip veya taklit yerine kendi kültürel kaynaklarından yola çıkarak fark yaratacak özgün tasarımlarla varlık bulacağı sonucuna varılmıştır.ANAHTAR KELİMELER: Ayakkabı, kültür, Anadolu, geleneksel formlar, tasarım, moda