Uygurca prens kalyanamkara papamkara hikayesi, metin (çeviri yazı ve aktarım), dil incelemeleri (cümle bilgisi ve sözcük yapımı), indeks

Abstract

Tezimizin konusu, Eski Uygur Türkçesi döneminde yazılan Prens Kalyanamkara ile Papamkara (Edgü Ögli Tigin ile Ayig Ögli Tigin) öyküsünden oluşmaktadır. Budist Uygur edebiyatında Uygurların çatlak adını verdiği masal türünde yazılmış önemli bir eser olan Prens Kalyanamkara ile Papamkara, iyi ve kötü kalpli iki prens kardeşi konu edinmektedir. İyi düşünceli prens canlıların birbirlerini eziyet etmelerini önlemek için Çintemeni mücevherlerini bulmak amacıyla yola devam edin. Ama kötü düşüncelerli prensin, ağabeyi iyi düşünceli prensenin yaptığı hainlik ve iyi düşünceli prensin mücevheri bulma macerası anlatılmaktadır. Tezimizin asıl amacı cümle tahlilidir. Cümle incelemesi için Prens Kalyanamkara ile Papamkara adlı eseri seçmemizdeki sebep, bu eserde iç birleşik cümle, şartlı cümle vb. Birlikte adlandırdığımız birleşik ve karışık cümlelerin yoğun bir şekilde yer almasıdır.Tezimiz; Giriş, Metin ve Aktarım, Cümle Bilgisi, Biçim Bilgisi, Etimoloji Notları, Sözlük Bilgisi ve Dizin parantezinden oluşur.Tezimizin ilk bölümü olan Giriş bölümünden yararlanma amacı, kapsam ve yöntem hakkında bilgi verilmiştir.Tezimizin ikinci bölümünde metin bölümünde baştan okunup çeviriya aktarılır,metinde geçen cümlelerin kaçıncı yerde köşeli parantez [], kaçıncı satırda bulunduğu parantez () içinde, metinde yazılmayan sözcük de aynı şekilde parantez () içinde. Aynı Eski Uygurca metni hemen altında, Türkiye Türkçesi'ne çevirisi yayınlanmış, bu kullanım sırasında mümkün olduğunca metne sadık kalınmış, metinde yer almayan ve bizim tarafımızdan saklanan dosyalara dahil edilen lse parantez () eklenmiştir.Üçüncü bölümde cümle analizi yapılmıştır. Bu bölümde Eski Uygur Türkçesinin cümle yapılarının ortaya çıkması sağlanacak. Metnimizde geçiş ve baştan sona ya da sondan eksik olmayan tüm cümleler incelenmiş, cümle öğeleri ve öğeler ayrılır. Bu konuda; cümlelerin tasnifi açısından Muharrem Ergin'in ``Türk Dil Bilgisi' adlı kitaptaki, sözcük grupları konusunda ise Leyla Karahan'ın `Türkçede Sözmi' adlı kitaptaki metot uygulanmış Diziyle beraber kalmış ilişkilerimiz noktaları da olmuştur.Tezimizin dördüncü bölümünde ?Biçim Bilgisi? bölümünde, metnimizde geçen ve Türkçe olan tüm kelimeleriniz. Bu inceleme sırasında ekleri alışıldığı gibi eklere göre değil, eklerin zamanında kattığı anlamlara göre tasnif edilmiştir.Biçim Bilgisi bölümünde incelediğimiz; Ancak kök ve kökeni hakkında farklı görüşler olan tezimizin beşinci bölümündeki ?Etimoloji Notları? bölümünde değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sırasında, ele alınan üzerinde yapılan topluneleşmeye bakılır. Tezimizin silahlı bölümü ?Sözlük Bilgisi? adını vereceğin. Bu bölümdeki kavram alanı çalışması yaptık. Eserde yer alan isimleri ve dolgular ayrı ayrı olmak üzere, ilgili bölgelere, bunlara göre tasnifler yapılmıştır.Sözcüklerin kavram konsantrasyonlarının göre sınıflandırılması; tek bir ifadeyi ifade etmek için bile birçok sözcüğe sahip olan Türkçenin zenginliğini göstermesi bakımından son derece önemli olan beraber, anlambilimsel açıdan da değer içeriyor.Tezimizin yedinci bölümündeki ?Dizin? bölümünde, metnimizde geçen sayfaların yoğunluğu yer almaktadır; Ancak burada bu yazıların genel anlamlarını yazmaktansa, metinde büründükleri hareket göstermeyi doğru yolda bulduk. Sözcüklerin kökeni hakkında hükümde bulunurken de kaynak göstermeyi ihmal edilmemiştir.Eser neşirlerinde yer alan dizin bölümleri oldukça önemlidir. Eski Uygur Türkçesi alanında yapılan onarımın bazılarında dizinler anlamlılığı beraberlik, bazılarının dilin anlam zenginliğine katkısı mevcut uzaktır; çünkü bunların madde başı sözlüklerde bulunan anlamlarının art arda sıralanmasından ibarettir. Metin işlerinin bir kısmı dizin yer almalı, bunların anlamlarını kapsamıyor; Ancak bu anlamlar genel anlamlar değil, sözcüğe o cümlede yüklenen anlamlar olmalıdır. Biz çalışmamızı bu bilinciyle gerçekleştirdik ve her cümle boyunca geçen iş boyunca göz önünde tutarak anlamlandırdık.