Kentsel tasarımda boyutlandırma ölçütleri ve ülkemiz için geniş kapsamlı bir model önerisi

Abstract

Bu çalışma, ülkemizde genelde eksik olan; gerek yaşayan kentliler ve gerekse de çevresel tasarım ile ilgili kişilerin yakındıkları değişen çevre tasarım olgusu karşısında bir "Tasarım Politikası" oluşmasına yardımcı bir çalışmadır.

"Kentsel Tasarım Boyutlandırma Ölçütleri" başlığı ile girişilen bu çalışma, uygulamada bu ölçütlerin de kullanılacağı bir çerçevenin kurallarını yazmayı amaçlamıştır. Bu açıdan da kentsel tasarım kavramına bir "Gerçek Yaşam Sorunu" gözü ile bakılmıştır.

Bölümde, genelde çevre sistemi ve tasarım olgusu üzerinde durulmuş ve daha sonra bu ilişkiler içinde "Kentsel Tasarım" kavramı anlatılmıştır. Ayrıca Kentsel Tasarım'a varolan sorunların bir yanıtı olarak yaklaşılmış ve bu yaklaşım yeni ve özgün bir kentsel tasarım tanımına ulaşılmasına yardımcı olmuştur.

Bölümde boyutlandırma ölçütleri sıralanmış ve bu ölçütlerin ortaya konuluşunda temel hareket noktasını 'insan' kurmuştur. Ölçütler insan gereksinim ve davranışlarının boyutlandırmada kullanım ve vurgulanışlarından yararlanılarak açıklanmıştır. Bu anlatım tekniğinin, insancıl, basit ve net bir açıklama olmasına çalışılmıştır.

Bölümde bu ölçütlerin de kullanılacağı bir teknik araştırılmıştır. Tüm çevresel (Kentsel ve kırsal) sorunların tasarım ölçeğinde düzenlenişinde varolan araç ya da sistemlerin yetersiz olduğu ya da bu sistemler ile istenilen tasarım kalitesine ulaşılmadığı izlenmiştir. Bu gerekçe ile, yeni ve geniş kapsamlı bir çözüm aranmıştır.

Bu çözümün oluşmasında insan davranışları temel girdi kabul edilmiştir. Davranışların çok yönlü ele alınışı ve varolan yapılanmış çevre döngüsünün kullanıldığı bir çerçeve oluşturulmuştur. Bu çerçevenin özelliği ülkesel tasarım politikasının bir çerçeve yasası ile düzenlenmesidir. Bu yasa da beraberinde somut, çok yönlü, kademeli bir (gereksinimlere bağlı olarak) düzenin ana çizgilerini getirmektedir.

Bu çerçeve: Tüm yönleri ile gerek belediyelerdeki kişilerin ya da tasarımın kontrolü ile ilgili kişilere bir yönlendirici sunmak, gerek yatırımcı ve gerekse de yapı sahibi halkın bir çevresel tasarım eğitimlerine yardımcı olmakta ve gerekse de bu çerçeveyi hazırlayacak ve çerçeve içindeki kuralları somut tasarım gerçekleşmeleri için kullanacak olan tasarımcılara yön vermek için kullanılmaktadır.