Hat sanatının teknik ve estetik ölçüleri

Abstract

:

İnsanlar ve nesiller arası yazılı iletişim ihtiyacından doğan ve gelişen yazı, toplumlar ve hayat şartları geliştikçe yalnızca bir ihtiyaç olmanın ötesinde estetik değerler kazanarak başlı başına bir sanat haline gelmiştir.

İslâm Dünyasında, Hat (yazı) sanatçıları duygu ve estetik anlayışlarını, Hüsn-Ü Hattı en iyi şekilde uygulama yönünde ortaya koymuşlar ve yüzyıllar boyu çeşitli estetik anlayışlar ve ekoller doğrultusunda hat sanatının dünya sanat tarihi içerisinde bugünkü yerini almasını sağlamışlardır.

Hat sanatçıları batılı sanatçıların resim heykel gibi plastik sanatlarda ulaştıkları zirveye hat, tezhip, çini gibi sanat dallarında ulaşmışlardır. Kuran-ı Kerim'i daha güzel yazma sonucunda gelişen hat sanatı ile uğraşan sanatçılarımız, bugün hayranlıkla izlediğimiz birbirinden güzel eserler üreterek sanata olan duygularını bu şekilde tatmin etme yoluna gitmişlerdir.

Türk islâm sanatları içerisinde büyüleyici bir estetiğe sahip olan Hat Sanatı, Türk sanatkârları tarafından zirveye ulaştırılmış bir sanat koludur.

Türk hattatları islâm yazısına büyük ilgi göstermiş ve ona renk katmış, buldukları yeni çeşitlerle kendi millî sanatlarına damgalarına vurarak, üstün bir sanat haline getirmişlerdir.

Türkler, islam dinini kabul edince ayrı soydan, tamamen farklı bir yazı ile karşılaştılar. Karşılarında hiçbir estetik özellik taşımayan, yalnızca bir okuma yazma aracı olan bu yazıyı Türk kültür ve zevk anlayışı doğrultusunda kendine özgü bir sanat haline getir-diler.

Yazı sanatı Türklerin elinde Fâtih döneminden başlayarak, günümüze kadar başarılı bir şekilde devam etti ve halen devam etmektedir. Bugün müzelerimizi, kütüphanelerimizi ve özel kolleksiyonlarımızı süsleyen nâdide eserler, Türk sanatçısının ince zevkinin ürünüdür.

Türk sanatçısının bu ince zevkini yansıtan bu eserlerin bugün yurtiçinde olduğu kadar yurtdışında da yüksek değerlere çıkması ve bilinçli koleksiyoncular tarafından değerlendirilmesi yazı sanatının geleceği açısından sevindirici ve ümit vericidir. Yazı sanatı ve bu sanatla bağlantılı olarak gelişen diğer sanat dallarının hak ettiği platforma oturacağına inanıyorum.