Öğretmen adaylarının farklı bilgi uçurma (whistle-blowing) tercihlerinde belirleyici olan kültürel değerler

Abstract

Bu araştırma, öğretmen adaylarının farklı bilgi uçurma tercihlerinde belirleyici olan kültürel değerleri irde- lemektedir. Bu bağlamda, öncelikle öğretmen adaylarının hangi etik/yasa dışı durum hakkında bilgi uçu- rabilecekleri ile olası bilgi uçurma tercihleri incelenmiştir. Ardından katılımcıların okullarda sahip oldukla- rı kültürel değerler ile olası bilgi uçurma tercihleri arasında bir ilişki olup olmadığı incelenmiştir. Araştır- ma tarama modeline göre desenlenmiştir. Araştırma grubunu, 2013-2014 öğretim yılında, İstanbul ve An- karada iki farklı üniversitede Pedagojik Formasyon Sertifika Programına devam eden 289 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan öğretmen adaylarının %73'ü kadın, % 27'si erkektir. Öğretmen aday- ları cinsel taciz, rüşvet ve hırsızlık olaylarında bilgi uçurabileceklerini belirtmiştir. Araştırma sonucunda katılımcılar kimliğini açıklayarak, dışa resmi kanalarla bilgi uçurabilecekleri ortaya çıkmıştır. Öğretmen adaylarının bireyci kültürel değeri toplulukçu değere göre daha yüksektir. Son olarak kültürel değerler ile bilgi uçurma tercihi arasında pozitif yönde anlamlı ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Okullarda verilen eğiti- min kültürel değerlerin oluşmasında etkili olduğu bilinmektedir. Dolayısı ile halihazırda görev yapan öğ- retmenlerin kültürel değerleri ile çalışılan bilgi uçurma konusunun öğretmen adayları ile de çalışılması ge- reği doğmaktadır.

This paper examines whistle-blowing intentions of prospective teachers. Therefore, the kinds of ethical / il- legal cases the prospective teachers would blow the whistle, and their choices of whistle blowing were examined at first. Then, possible relationship between the participants' cultural values and choices of whist- le blowing were examined. The research was figured as survey model. The research group involved 289 prospective teachers who participated a teacher certification program at İstanbul and Ankara in 2013-2014 academic year. 73% of the participants were female and 27% were male. The instruments were constructed by the literature. The prospective teachers revealed that they would blow the whistle when they would ob- serve sexual abuse, bribery, and theft. The results revealed that the participants would prefer identified whistle blowing by using formal channels to the external. The prospective teachers' individualism culturalvalue is higher than the other one. Finally, there was positive significant relationship between the cultural value and the choice of whistle blowing. The fact that education at schools forms cultural value is well known. Therefore, it is possible that all reforms at the education system would differentiate prospective te- achers' cultural values. Thus, the need of studying whistle blowing among the prospective teachers as well as the teachers is arisen.