İçel yöresi dokumaları

Abstract

Türk Milletinin en eski sanat dallarından olan dokuma sanatı; halılarda, kilimlerde, çuvallarda, heybelerde, torbalarda şekillenerek tarihin erken çağlarından günümüze kadar kendine has özellikleri ile yaşamaktadır. Kullanılan malzemeleriyle, renkleriyle yanışlarının uyumu ile dokumalar; duyguların sıcaklığının taşındığı sanat eserleridir.

Dokumacı kendine, kızına çeyiz olarak yaptıkları kilimlerini, çullarını odasına sermek, seccadesinde namaz kılmak, çuvallarına elbiselerini, ununu, bulgurunu koymak, heybesini atla eşekle bir şeyler taşımak amacıyla ileride satma gayesi olmadan dokur. Dokumacı, ninelerinden daha ötelere giden geleneği yanışlarında sürdürürken ezberden, göz aşinalığı ile atkıları çözgülere sardırır. Bütün bunları yaparken de kendisinin dünyanın en mütevazı sanatçısı olduğundan habersizdir.

Yüksek Lisans tezimin konusunu hocam Prof. Nejat Diyarbekirli'nin teşviki ile "İçel Yöresi Dokumaları" olarak seçtiğim zaman işimin zorluğunun farkındaydım. Türk sanatının en çok eser verilen fakat araştırmacılarımızın yeteri kadar üzerinde durmadıkları bir dalında çalışacaktım. Üstelik sanat tarihi öğrenimim sırasında halıcılığımız hakkında az çok bilgi sahibi olmakla beraber ne yazık ki kilim, çuval, heybe, torba gibi düz dokumalar üzerinde durmamıştık.

İçel ilinde yaptığım ön çalışmalarda halı dokunmadığını, kilim ve düz dokuma yaygılarının ağırlık kazandığını öğrendiğim zaman yapacağım araştırmaların benim için bir başlangıç hem de önemli bir başlangıç olacağı kanaatine vardım.