Jean-Jacques Rousseau’ nun birinci söylevi’ nde (bilimler ve sanatlar üzerine söylev) genel insan kavrayışı, doğal durum ve uygarlık düşüncesi

Abstract

Dijon Akademisi'nin yarışma konusu üzerine yazdığı Bilimler ve Sanatlar Üzerine Söylev başlıklı eseriyle büyük bir etki yaratan Rousseau, eserde doğanın iyiliğini uygarlığın ise kötülüğünü ve bozulmuşluğunu göstermeyi denemiştir. Yarışmanın sorusu şöyleydi: Bilimlerin ve sanatların gelişmesi görenekleri bozdu mu yoksa geliştirdi mi? Rousseau bozmuştur şeklinde yanıtlamıştır. Ansiklopediciler'in tersine Rousseau için insan doğası gereği iyi ve doğrudur. İnsan doğanın ortasında hayalleri olmaksızın yalnızca günlük gereksinimlerinin sağlanmasıyla meşgul olduğu zamanlarda mutluydu. Sonra etkili bir güce sahip olmayı ararken, eşitsizliği, lüksün tadını ve mülkiyeti keşfederken insan bozuldu. Ama ideal olan yaşam doğal duruma dönme değildir, toplumsal sözleşmeyi gerçekleştirmektir. Bu çalışmada, ilk Söylev'in temel kavramlarından ve özellikle doğal durum ve uygar durum kavramlarından giderek, tüm XVIII. yüzyıla egemen olan aydınlanma düşüncesinin temel sorunlarını tartıştık. Burada özellikle, toplumdaki bireyin sorunları üzerine kuramsal çalışmalar yapan üç filozofun, Hobbes, Locke ve Rousseau'nun düşüncelerindeki koşutlukları ve karşıtlıkları göstermeyi istedik. İlk Söylev'i hareket noktası alarak, temel kavramlarını diğer eserleriyle başta Emile ve Toplum Sözleşmesine karşılaştırdık. Böylece, XVIII. yüzyılın siyasi düşüncesinin temellerini dönemin farklı felsefeleriyle de karşılaştırarak belirlemeyi denedik. Bu tezde hem tutkulu bir yazar gibi duyarlılığın ve sezginin erdemlerini öven, hem de filozof gibi yasa ve özgürlük konularının gerçek planlan üzerine tartışan Rousseau'yu anlatmaya çalıştık.