Türk halılarının kompozisyon özellikleri

Abstract

El sanatları içerisinde önemli bir yeri bulunan halıcılık sanatı, Prof.Oktay Aslanapa'nın da ifade ettiği gibi;" Türklerin Dünya'ya bir hediyesidir." Kaynakları çok eski yüzyıllara dayanan halıcılık sanatı, günümüze kadar gelişmeler göstererek devam etmiş, geldiği yerlerin kültür özelliklerini beraberinde getirmiş ve bunları kendi potasında eriterek, kendine has bir özellik kazandırmıştır. Böylece halıcılık, zengin estetik anlayışa sahip bir sanat dalı olarak karşımıza çıkmıştır.

İşte Türk halılarının Kompozisyon özelliklerinin incelendiği bu çalışmada, Türk halı sanatındaki esas gelişmenin 16. yüzyıl sonrasında ortaya çıktığı hususu da gözönünde bulundurularak, halı sanatımızın bu tarihten sonra gösterdiği gelişmelerin ve bilhassa, asıl büyük değişiklik ve gelişmeyi gösteren, buna karşılık Türk düğüm ve tekniğini kullanarak, geleneksel özellikleri devam ettiren Uşak halılarının incelenmesine ağırlık verilmiştir.

Ancak, aradaki bağlantı ve gelişmeleri gösterebilmek için XIII. yüzyıl Selçuklu halıları ile, Hayvan Figürlü halılardan da örnekler alınmıştır. Tamamen ayrı bir teknikle dokunmuş olan Osmanlı Saray halıları ise, inceleme dışı tutulmuş ve sadece kısa bilgi verilmekle yetinilmiştir.