Eco'nun "Açık Yapıt"ı bağlamında Berio'nun "Epifaniler" adlı eserinin vokal bölümlerinin çözümlemesi ile erkek vokalist ve orkestra için "Yok mu, Var" adlı beste

Abstract

1950'lerin ikinci yarısından itibaren ortak çalışmalara imza atmış olan yazar Umberto Eco (1932-2016) ile besteci Luciano Berio (1925-2003), birbirlerini disiplinlerarası düzeyde etkileyip beslemiş olan entelektüeller arasında önemli bir konuma sahiptir. Bu çalışmada farklı disiplinlerde ama aynı dönemde üretilmiş Açık Yapıt (1962) ve Epifaniler (1959-61) arasında karşılaştırmalı okumalar ve çıkarımlar yapılarak Eco ve Berio poetikasındaki koşutluklar irdelenmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında, Berio-Eco işbirliği ve söz konusu iki yapıtın doğuşu üzerine genel bir bakış sunulmuş, ardından Epifaniler'in vokal bölümlerine odaklanılmıştır. Yapılan çözümlemeler, öncelikle "düzenlenmiş düzensizlik" ilkesinin ve bununla bağlantılı olarak tamamlanmamışlık, belirsizlik, çoğulluk, süreksizlik, olanaklılık ve hareketlilik kavramlarının her iki yapıtın temelinde vazgeçilmez bir öneme sahip olduklarını göstermektedir. Modernist ve ilerici bir orkestra yapıtı olarak Epifaniler, Eco'nun açık yapıt kuramının başarılı bir uygulaması olmakla kalmayıp 20. yüzyıl Avrupa'sının hem yeni sanat anlayışının hem de modern hayatının bir dökümünü −ve de "açık" bir yorumunu− özgün bir dille sunar.