Sağlık yapılarında pasif yangın güvenlik önlemlerinin ulusal ve uluslararası mevzuatlara göre incelenmesi ve bir sağlık yapısı örneğinde değerlendirilmesi

Abstract

Sağlık yapıları, bünyesinde bulunan çeşitli fonksiyonlara ait alanlar sebebiyle disiplinlerarası birçok donanımı ve uygulamayı içerisinde barındırmaktadır. Günümüz teknolojisiyle birlikte kullanılan yeni yöntemler, hali hazırda hastanelerin karmaşık yapıları da düşünüldüğünde bu yapılara özgü teknik çözümleri gerektirmektedir. Yapı kullanıcı profilinin özellikle hareket yeteneği sınırlı, yardımla hareket edebilen ve yaşam destek ünitelerine bağımlı hastalardan oluşması, sağlık yapılarının tasarımını ve bu yapılar için kurgulanacak afet yönetim stratejilerinin önemini göstermektedir. Her ne kadar hastaneler, yangın koruma yönetmeliğine göre orta derece yangın riskine sahip yapı grubu içinde sınıflandırılsalar da, yapı içerisinde yüksek yangın riski bulunan çeşitli fonksiyonları da barındırmaktadır. Hastanelerde yaşanmış yangınların verileri incelendiğinde, büyük çoğunluğunda duman zehirlenmesi sonucu kayıpların yaşandığı görülmektedir. Bu da, sağlık yapılarında daha tasarım aşamasındayken düşünülmesi gereken pasif yangın güvenlik önlemleri ile yapı inşaatı sırasında kurgulanacak aktif yangın güvenlik önlemlerinin önemini vurgulamaktadır. Ülkemizde sağlık entegre tesisleri olarak yapım süreci devam eden "Şehir Hastaneleri" projesi ile birlikte, hastanelerin zaten karmaşık olan yapısı, büyük kütleler halinde inşa edilen bu yapılara dönüştürülmesi sonucunda yangın yönetimini olduğundan daha da zor hale getirmiştir. Hastane yangınlarının önüne geçilebilmesi için kılavuz olarak kullanılan ulusal yangın yönetmeliğinde, sağlık yapıları ile ilgili hükümlere fazla yer verilmediği ve bu yapılar için uygulanması gereken özel önlemler ile ilgili yeterli veri bulunmadığı görülmektedir. Bu çalışmada, yangın yönetimi açısından ülkemizde kullanılan yönetmeliğe kıyasla daha köklü bir geçmişe ve sağlık yapıları için özel hükümlere sahip olan Rusya, Amerika ve İngiltere'nin yangın ile ilgili yönetmelikleri incelenerek; "Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe" uygun olarak yapılmış bir şehir hastanesi yapısının bu ülkelerin mevzuatlarına uygunluğu incelenmiştir. Bu incelemeler doğrultusunda, sağlık yapıları için ulusal yangın yönetmeliğinde uygulanan kuralların diğer uluslararası mevzuatlar ile karşılaştırması yapılarak, mevzuatlar arasındaki farklar ve ulusal yangın yönetmeliğindeki hükümlerin sağlık yapıları için eksik bulunan yönleri belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak bu çalışmanın ulusal yangın güvenlik yönetmeliğinin sağlık yapıları ile ilgili hükümlerinin geliştirilmesine katkıda bulunması amaçlanmaktadır.