Önüretimli panel duvar sisteminin çevresel etki ve enerji tüketimi bağlamında yerinde yapım dolgu duvar sistemi ile karşılaştırmalı değerlendirmesi

Abstract

Dünya nüfusunun artması, enerji tüketimindeki yükseliş ve kaynakların hızlı tüketimi küresel ölçüde birçok problemi gündeme getirmiş, çevresel sorunlara aranan çözümler içinde bulunduğumuz yüzyılın en önemli hareketlerinden olmuştur. İnşaat sektörü, enerji tüketimi ve çevre problemleri üzerinde sorumluluğu en yüksek olan sektörlerden biridir. Bu sebeple alternatif çevreci malzeme teknolojileri ve yapım sistemleri araştırmacıların gündemindedir. 19.yüzyılda temelleri atılan ve 20. yüzyılda kullanılmaya başlanan "önüretimli yapım", alternatif yapım yöntemlerinden biridir. Özellikle Japonya, İskandinavya ve Amerika başta olmak üzere; inşaatta endüstrileşme ve seri üretim kavramının avantajları gelişmiş ülkeler tarafından fark edilmiş, önüretimli yapım sistemleri uygulanmaya başlanmış ve sistemi geliştirmek için yapılan araştırmalar süregelmiştir. Ülkemizde görece nadir rastlanan önüretimli (prefabrik) yapım sistemleri, literatürdeki çalışmalardan yararlanılarak tanımlanmış ve geliştirmeye açık bir konu olduğu görülmüştür. Bu tez çalışmasının amacı; yapım hızı, verimli kaynak kullanımı, iyi organizasyon ve öngörülebilir sonuçlar, kalite kontrolü, düşük şantiye sahası etkileri, artan iş güvenliği, geri dönüşüm – yeniden kullanım ve atık yönetimi konularında avantajları ortaya konan önüretimli yapım sisteminin, enerji tüketimi ve çevresel etkilerinin sorgulanmasıdır. Araştırmalardan çıkan sonuçlar ile, hakkında bilgi eksikliği ve önyargılara sahip olunan önüretimli yapım sistemleri üzerine, literatüre katkı yapmak hedeflenmiştir. Vaka çalışması olarak Türkiye'de yerel prefabrik ev üreticileri tarafından seri olarak üretilip katalog satışı yapılan tekil prefabrik konutlar ele alınmış, alışılagelmiş yerinde yapım -betonarme iskeletli dolgu duvar- tekil konut modelleri ile kıyaslanmıştır. Seri üretimi yapılan prefabrik evlerin standart fiziksel özellikleri ve ülkemizde yerinde yapım tekil konut inşaatı için yaygın olarak kullanılan sistem özellikleri saptanmış, toplamda iki önüretimli iki yerinde yapım model olmak üzere, dört farklı bina modeli oluşturulmuştur. Modellenen binalar 116 metrekare büyüklüğünde tek katlı tekil bir konut yapısı olup, aynı temel ve çatı strüktürüne sahiptir. Bina modelleri yıllık enerji tüketimi, yaşam boyu karbondioksit emisyonu, iş süresi, malzeme ve işçilik maliyeti başlıklarında incelenmiştir. Enerji simülasyonundan elde edilen sonuçlar karşılaştırıldığında; çok daha ince kesitli bir kabuğa sahip olmasına rağmen önüretimli yapım modellerinin, ikinci derece gün bölgesinde bulunan İstanbul ili için, yerinde yapım modellerinin enerji performansını yakaladığı görülmüştür. Yaşam boyu emisyon, iş süresi, malzeme ve işçilik maliyeti parametrelerine bakıldığında önüretimli yapım modellerinin üstünlüğü görülmüştür.