Palimpsest bağlamında binalardaki yapısal müdahalelerin incelenmesi

Abstract

Bir yapının karakteri tıpkı bir canlınınki gibi yaşadıkları, gördükleri ve deneyimledikleri ile şekillenir. Tanık olduğu her bir olay yapının; hafızasını, tarihini, geleneğini, kültürünü ifade ederken, malzemesi, biçimi ve yapım şekli yapıların niceliksel özelliklerini ifade etmektedir. Bu sebeple bir yapının kimliğinin tanımlanabilmesi için tüm fiziksel özelliklerinin yanında, ait olduğu dönemin ve şahit olduğu olayların da biliniyor olması gerekir. Zaman ilerledikçe bireylerin ve toplumların dönemsel ihtiyaçları değişir. İhtiyaçların zamanla değişmesi yapıların da yeni durumlara adaptasyonunu zorunlu kılar. Yeni ihtiyaçlara adaptasyon sağlayabilen yapılar varlıklarını sürdürebilirken, sağlayamayan yapılar zamanla eksilmeye ve yok olmaya başlar. Kendi başlarına adaptasyon sağlayamayan yapıların yok olmaması için bazı yapısal müdahalelere ihtiyaç duyulmaktadır. Müdahale kapsamında yapıların hem mevcut hali korunmakta hem de yeni bir kimliğe kavuşması sağlanmaktadır. Bu tarz müdahalelerin asıl amacı; yapıyı var olan kimliğinden tamamen arındırmak değil farklı bir kıyafet ile yapıya yeni bir görünüm kazandırmaktır. Yapının sahip olduğu tüm izler, anılar, mekansal ve yapısal özellikler korunurken, yapısal bazı yenilikler getirilerek daha nitelikli ve kullanışlı olması sağlanmaktadır. Yapısal yenilikler çoğunlukla yapıların üzerinde biriken yapısal ekler şeklinde olmaktadır. Bu noktada her bir yapısal ek, tıpkı ''palimpsest'' gibi bir öncekiyle üst üstü yığılarak, yan yana gelerek veya iç içe geçerek bütünlük oluşturmaktadır. Bir yapıda palimpsest bir ilişkiden bahsedebilmek için mevcut olan yapı elamanı ile sonradan eklenen yapı elemanı birlikteliğinin görülebiliyor ve iki farklı yapı elemanının ayırt edilebiliyor olması gerekmektedir. Çalışmanın amacı, palimpsest ve yapı ilişkisini detaylı olarak açıklamaktır. Yapının zaman içerisindeki değişimine etkiyen sebepleri tespit etmek ve bu değişimlere yönelik yapının nasıl korunması, yenilenmesi ve yeniden kullanılması gerektiğine dair bazı yöntem önerilerinde bulunmak ve var olan yöntemleri bir sistem altında toplamaktır.