Georges Bataille düşüncesinde bilmek, öldürmek, yaratmak

Abstract

Bu tez, kurbanla cellat arasında ortak varlığın cevherini meydana çıkaran Bataillecı ilişkiyi incelemeyi amaçlıyor. Gözün Öyküsü'ndeki kurbansal imgelerden İç Deney'in ve Din Kuramı'nın son sayfalarına dek kurbansal deneyim, harcama ve bilmeme arasındaki akıntı biteviye, amansız ve sonsuzdur. Bataille, Madam Edwarda'yı 1941'in Eylül ve Ekim aylarında kaleme almıştı ve fahişe Madam Edwarda'nın ikircimli kutsallığına dayanan Bataillecı değerlendirme, tanrıyı pis, mekruh, açık saçık, kötücül şeylerle donatmıştı. Sorun aslında yasakaşmanın kendisi hakkındadır. Varlığın tamlığının ihlali Madam Edwarda'yı tiksinç ve yüce olanın ötesinde yeni bir yaratık kılmaktadır. Yasakaşma insanları ortak bir tehlikeye maruz bırakmakta ve yüzü canavar ruhu canavar yeni yaratıkların doğmasına vesile olmaktadır. En sahici Bataillecı yasakaşma ise tabu olanı inkâr etmeyen ama onu aşan ve tamamlayan erotizm hakkındadır. Erotik içsel deneyim hem harcamanın kutsal şekillerini hem de içsel deneyimdeki harcamanın enerjisinin gizini ifşa eder. Bilginin şu ya da bu türden bir kurtarıcı içerikli arabuluculuğundan sıyrılmak uğruna içsel deneyim, bilmeyi soru halinde korur çünkü bu dünya çözülmesi gereken bir bilmecedir. Soru veya bilmece veya bilmeme nosyonu kişiyi içsel barışa ve huzura sürüklemez. İşkence sehpasındaki Çinli kurbana tanık olan kişi yalnızca kurbanı düşünmekle kalmaz, kurbana göre de düşünür. Kurban kelimesi Latincedeki sacrum factum'dan türemiştir ve kelimenin kökeninde insanın ortak varlığının özünü oluşturan kutsal kavramı yatar. İçsel deneyimlerin yakınlaştırıldığı mekan olarak Bataillecı cemaat kavramı dünyayı kutsal olan ve profan olan şeklinde ikiye bölen anlayışı değerden düşürür. Böylece cellat kendi hükümranlığının kurbanı olarak esas kurban haline dönüşür. Bu yorumlar Bataillecı kuramı yazınsal bir erotizmin varlığıyla yeniden değerlendirmeye yönlendirir. Bu yeni yöntem, bilme, bilmeme, kurban, kötülük fikirlerini Bataillecı düşüncenin tarihsel seyrindeki değişimleriyle, onun tarihsel kökleri ve bulgularıyla birlikte inceler.