Kıyı kentlerinde nüfus ve iskân politikaları ve pratikleri: Bandırma örneği

Abstract

İmparatorluklardan ulus devlete geçiş sürecinde toplumlar, milliyetçi ve modernist politikalarla şekillenmişlerdir. Bu süreçte uygulanan politikalar devletin ve toplumun yapısında köklü değişikliklere neden olmuştur. Bu politikaların önemli bir parçası olan nüfus ve iskân konusunu, ulus inşa sürecinin ideolojisini, deneyimlerini ve pratiklerini anlamak açısından ele almak mümkündür. Kurumlar ve kültürler kadar kentler de ulus inşa sürecinde uygulanan nüfus ve iskân politikaları ile dönüşüm geçirmişlerdir. Bu açıdan nüfus ve iskân politikaları, kentlerin toplumsal, ekonomik ve kültürel yapısını anlamak açısından odaklanılması gereken konuların başında gelmektedir. Türkiye'nin ulus inşa sürecinde uygulanan nüfus ve iskân politikalarının en güçlü hissedildiği yerler kıyı kentleri olmuştur. Tarihsel olarak etnik, dinsel ve kültürel farklılıkların en fazla bulunduğu yerleşim yerleri olan kıyı kentleri, Türkiye'nin uluslaşma sürecinde yaşanan savaşlar, nüfus mübadeleleri, göçler ve iskân politikaları ile köklü dönüşüm geçirmişlerdir. Bu tez çalışması Türkiye'de ulus inşa sürecinde uygulanan nüfus ve iskân politikalarına Bandırma kenti örneği üzerinden bakmayı amaçlamaktadır. Güney Marmara kıyılarının önemli bir tarihi liman kenti olan Bandırma, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde ve erken Cumhuriyet döneminde uygulanan nüfus ve iskân politikalarının en yoğun hissedildiği yerleşim yerlerinin başında gelmektedir. Bu politikaların kentin toplumsal yapısında yarattığı etkilere bakmak, Bandırma'nın sosyolojik dönüşümünü anlamak açısından önemlidir.