Keman icracıları için seçmelerde sıkça karşılaşılan pasajlar üzerinden orkestra performansına bakış

Abstract

Bu eser metni, farklı dönem ve bestecilerden yapılan bir repertuvar seçkisi üzerinden, orkestra icrasına hazırlık ve çalışma aşamalarında icracılara yol ve yöntem önerileri sunmayı amaçlamıştır. 18., 19. ve 20. yüzyılı içeren bir dönemsel aralıkta yapılan seçki ile, beş büyük bestecinin beş eserinden pasajlar belirlenmiş ve bunların icrasına yönelik çalışma ve teknikler önerilmiştir. Çalışmanın son kısmında verilen bu önerilerin öncesinde, seçilen besteci ve eserlere ilişkin bir bağlam kurmak üzere, sanatçıların hayatı, eserleri, yaşadıkları dönem ve sosyo-kültürel ortam içerisindeki konumlarına, eserler ile bestecileri arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Çalışmanın ilk kısmı ise, orkestra ve orkestra icracılığının gelişim çizgisine tarihsel bir perspektiften bakmayı hedeflemiştir. İlk kısımda yer verilen orkestra ve orkestra icracılığına dair perspektif içinde, bu çalışmanın hangi dönem ve bestecilerin hangi eserlerini incelemeye alacağını belirlerken, yöntem olarak yurt dışında ve yurt içinde etkin olan orkestralar ile iletişime geçilmiş, Alman Senfoni Orkestrası-Berlin, Londra Filarmoni Orkestrası, Melbourne Senfoni Orkestrası ve Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası'ndan e-posta yoluyla bilgiler toplanmıştır. Bu görüşmeler ışığında orkestra seçmelerinde bütün bu orkestraların sıklıkla tercih ettiği beş bestecinin beş eseri tespit edilerek inceleme bu doğrultuda yürütülmüştür. Buna göre, pasajları seçilen eserler Wolfgang Amadeus Mozart'ın 39. Senfoni'si (K.543), Ludwig van Beethoven'ın 3. Senfoni'si (Op.55), Felix Mendelssohn Bartholdy'nin Bir Yaz Gecesi Rüyası (Op.61), Richard Strauss'un Don Juan Senfonik Şiir'i (Op.20) ve Robert Schumann'ın 2. Senfoni'si (Op.61) olarak sıralanmıştır. Çalışmanın asıl amacı olan, orkestra seçmelerinde yer alacak kemancılara hazırlık, yöntem ve teknik önerilerinde bulunmadan önce, icracının her bir besteci ve eserle olan tanışıklığını ve bağını temellendirmek üzere, bestecilerin biyografileri incelenerek ilham aldıkları sanatçılar, kişiler ve edebi eserler ile yaşadıkları tarihsel dönem, ekonomik ve sosyal durum, aile hayatları, duygusal ilişkileri, yeri geldiğinde ruh halleri anlaşılmak istenmiştir. Söz konusu biyografik incelemelerden sonra seçilen pasajların icra incelemelerine geçilmiş, eserlerin doğru icra edilebilmesi için yardımcı olacağı düşünülen çalışma şekli önerileri verilmiş, sol ve sağ el tekniklerine değinilmiştir. Pasaja en uygun olduğu düşünülen parmak numaraları ve yay önerileri, çalışma şekilleri üzerinde gösterilmiştir. Bu çalışma için temel olarak Michael O'Gieblyn'in derlediği "The Top 10 Most Requested Violin Excerpts" kitabından yararlanılmış, seçilen pasajlar taranarak çalışmanın sonuna eklenmiştir. Eklerin devamında orkestralar ile yapılan e-posta görüşmeleri yer almaktadır.