Türkiye'de ve dünyadaki yüksek binaların mimari tasarım ve taşıyıcı sistem açısından analizi

Abstract

Bu çalışmada Dünya'dan ve Türkiye'den seçilen yüksek bina örnekleri, kentsel çevre içindeki konumları, mimari tasarım ve taşıyıcı sistem özellikleri açısından analiz edilerek, çeşitli bakış açılarına göre sonuçlar ortaya konmuş ve Dünya genelindeki yüksek bina uygulamaları ışığında ülkemiz için öneriler sunulmuştur. Çalışma 2 cilt ve 6 bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın amacı, yöntemi ve kapsamının açıklandığı birinci bölümde yüksek bina kavramı tanımlanmış, Dünya'da ve Türkiye'de yüksek binaların tarihsel gelişiminden söz edilmiştir. İkinci bölümde yüksek binaların planlama ve tasarımında etkili olan çeşitli faktörler açıklanmıştır. Bu doğrultuda yüksek binaların kentsel çevre içinde üstlendikleri roller açısından özellikleri ve kullanım amacı, kullanıcı gereksinmeleri, çekirdek planlaması, donanım sistemleri, cephe sistemleri gibi mimari tasarımında etkili olan faktörler ele alınmıştır. Üçüncü bölüm dünyada yaygm olarak uygulanan yüksek bina taşıyıcı sistemlerini kapsamaktadır. Bu bölümde öncelikle taşıyıcı sistem kavramları tanımlanmış, daha sonra malzemeye göre ele alman taşıyıcı sistem türleri, yatay yüklere dayanıklılıklarına göre sınıflandırılarak, Dünya'daki en son gelişmeleri de kapsayacak şekilde tanıtılmıştır. Bölümün sonunda, yüksek binaların tasarımında etkili olan döşeme sistemleri, aktarma sistemleri ve temel sistemleri açıklanmış, kısaca taşıyıcı sistem seçiminde etkili olan ölçütlerden söz edilmiştir. Dördüncü bölüm Dünya' dan ve Türkiye'den seçilen toplam 42 adet yüksek bina uygulama örneğini kapsamaktadır. Bu örnekler genel özellikleri ile mimari tasarım ve taşıyıcı sistem özelliklerini ortaya koyacak şekilde hazırlanan bilgi formatına göre tanıtılmış, binalara ilişkin özellikler ortaya konmuştur. Beşinci bölümde, yüksek bina örneklerinin tanıtıldığı bilgi formatı doğrultusunda, çeşitli bakış açılarına göre karşılaştırmalı analizler ve değerlendirmeler yapılmıştır. Bu bakış açılan kentsel çevre içinde üstlendikleri roller, mimari planlama ve tasarım ile taşıyıcı sistem tasarımını kapsamaktadır. Sonuçların ortaya konduğu altıncı bölümde Dünya'da ve Türkiye'deki uygulama örneklerinin karşılaştırmalı analizleri ve değerlendirilmeleri ışığında, ülkemizde yüksek bina tasarımı ve yapımı için çeşitli koşullara bağlı olarak öneriler sunulmuştur.