Hacı Selim Ağa Kütüphanesi Hacı Selim Ağa Koleksiyonu'ndaki ebru ciltler

Abstract

Bu araştırmada ebru ve cilt sanatlarının tarihi gelişim süreçleri, çeşitleri ve kullanılan malzemeler konusunda özetlenmeye çalışılmıştır. Geçmişten günümüze gelen ebru sanatında ebrular, belirli isimlerle kullanılmıştır. Ebru çeşitlerinin yapım aşamaları ve metodları başarılı bir eser için büyük önem arz etmektedir. Cilt sanatıyla ilgili ise bütün kaynaklarda tanımlamalar hemen hemen aynıdır. Cilt sanatının tarihçesinin, çeşitlerinin anlatımına kısaca yer verilmiş olup daha çok çârgûşe cilt üzerinde durulmuştur. Çârgûşe ciltlerde ebru kullanımına sıkça rastlanmaktadır. Bu sebeple çeşitli ebru örneklerinin nasıl kullanıldığı hakkında detaylı bilgilere yer verilerek bu alana yönelik uygulama çalışmaları yapılmıştır. Kap içlerinde çoğunlukla yan kâğıt olarak kullanılan ebru, zamanla yazma eserlerde kapların üzerinde de kullanılması kitap sanatlarına yardımcı bir dal olarak kullanılmaya başlar. Araştırmada Hacı Selim Ağa Kütüphanesi ve Hacı Selim Ağa Koleksiyonu'ndaki ebru ciltleri incelendi. Tez kapsamında Üsküdar'da bulunan Hacı Selim Ağa Kütüphanesi'ndeki Hacı Selim Ağa koleksiyonu taranarak yirmi altı adet ebrulu cildin olduğu tespit edilmiştir.Eserlerin kütüphane sistemindeki mevcut görsellerinden yararlanılarak bu görsellerdeki ebrulu ciltlere çok benzer üç adet ebrulu cilt uygulaması yapılmış olup sistemdeki verilerden yararlanılmıştır. Eserlerin numaraları, tarih aralıkları, müellifleri,konuları ve katalog bilgileri hazırlanmıştır. Yapılan çalışma da ebru ciltler konusundaki araştırmaların kaynak eksikliğinden dolayı bundan sonra yapılacak olan çalışmalara zemin hazırlayacağı umulmaktadır.Yapılan inceleme ve araştırmalar değerlendirme ve sonuç bölümlerinde açıklanmıştır.