Antik Karya bölgesinin Mylasa (Milas) kenti hinterlandında bir Bizans yapısı: Yapım tekniği, tarihleme ve işlev üzerine incelemeler

Abstract

Bu çalışmanın konusu, Anadolu'nun güneybatısındaki Antik Karya bölgesinin Mylasa kentinde yer alan bir yapıya ait kalıntıların mimari ve mekânsal özellikler bağlamında incelenmesi üzerinedir. Yapı, Mylasa kentinin yaklaşık 5 km kuzeyinde bulunan bir ova üzerinde yer almaktadır. Yapı hakkında daha önce kapsamlı bir araştırma yapılmadığı için, işlevi ve ne tür bir yerleşim alanının parçası olduğu kesin olarak bilinmemektedir. Ancak yapı, çalışma içerisinde 'Kale Mevkii Yapısı' olarak adlandırılmış ve mevcut konumu Antik yerleşimlere göre belirlenerek Karya haritası üzerinde gösterilmiştir. Kale Mevkii Yapısı'ndan günümüze yalnızca dört tane taşıyıcı ayak ulaşmıştır. Bu ayakların kare bir mekân oluşturacak şekilde bir araya geldikleri gözlemlenmektedir. Bu mekânın dış duvarları günümüzde mevcut olmamakla beraber, kubbe formunda bir örtü sistemine sahip olduğu belirlenmiştir. Bu kare mekân yapıdaki tek mekân değildir; zemin kotta yer alan bazı duvar kalıntıları, mekânın başka alanlara genişlediğini göstermektedir. Ancak, genişleyen bu alanlar yaşanmış olan yıkımlar ve günümüzdeki modern yapılar sebebiyle belirlenemediğinden, yapının plan tipolojisi tam olarak anlaşılamamıştır. Bu sebeple, çalışma içerisinde, yapının genişleyen alanları da göz önünde bulundurularak, benzer mekânsal özellikleri bulunan yapılar ile birlikte ele alınmıştır. Taşıyıcı ayakların ve örtü sistemi başlangıcının detaylı rölöve çizimi yapılarak, inşada kullanılan taş, tuğla ve harç belgelenmiş ve inşa teknikleri sunulmuştur. Bu malzeme kullanımı ve inşa teknikleri, Batı Anadolu'da Roma hâkimiyeti ile başlayan ve Erken Bizans dönemine dek sürdürülmüş kullanım ve teknikler ile ilişkilendirilmiştir. Böylece, bu tez kapsamında, Kale Mevkii Yapısı'nın sahip olduğu mimari özellikleri üzerinden benzer yapılarla karşılaştırılarak, inşa edilmiş olabileceği dönem aralığı ve işlevi hakkında önerilerin yer aldığı bir çalışma sunulmuştur.