Mimari söylemin video oyunları üzerindeki etkisi: Las Vegas'ın öğrettikleri (learning from Las Vegas) adlı kitap üzerinden bir inceleme

Abstract

Mimari söylem, mimarlık pratiğinin yanında pek çok farklı sanatsal ve teknik disiplini de etkiler. Bu tez çalışması, mimari söylemin video oyunlarının üzerindeki etkisini incelemek ve günümüzde dünyanın en büyük eğlence sektörlerinden biri haline gelmiş olan video oyunlarının konsept, hikâye, atmosfer ve çevre tasarımı konusunda mimari söylemden kazanımlarına ait bir literatür oluşturmak amacı ile yapılmıştır. Çalışmada incelenen mimari söylemler dönem olarak 20.yüzyıl kapsamında ele alınmıştır. Tezde ilk olarak mimari söylemin tanımı yapılmıştır. 20. Yüzyılın kuramsal mimarlık ortamı hakkında bilgiler verilmiştir. Modern ve postmodern mimari söylem gibi bu yüzyıl içinde mimarlık pratiğini etkilemiş olan söylemler, öne çıkan örnekleri ile birlikte açıklanmıştır. 20. Yüzyılın ikinci yarısından günümüze video oyunlarının doğuşu, bir sektör haline gelişi, yıllar içinde teknolojik gelişmeler ile geçirdikleri değişimler ve bununla birlikte mimari söylemin video oyunlarına dahil olma süreci anlatılmıştır. Ardından 20. yüzyıl söylemleri; Erken Modern, Modern Rasyonalizm, Brütalizm, Mimari Ütopyalar ve Modern Sonrası Dönem olarak beş başlık altında gruplandırılarak, bu başlıklarla ilgili söylemlerden etkilenmeler taşıyan oyunlar incelenmiştir. Ardından Robert Venturi, Denise Scott Brown ve Steven Izenour tarafından 1972 yılında kaleme alınan Las Vegas'ın Öğrettikleri (Learning from Las Vegas) kitabı ve bu kitabın temel öğretisi olan, simgesel ticari Las Vegas söylemi detaylı bir şekilde incelenmiştir. Kitabın içeriği üzerinden yapılan analiz ile, Las Vegas mimari söylemini karakterize eden sekiz kriter belirlenmiştir. Bunlar; simgelerin çeşitliliği, anımsatıcı mimari öğeler, reklam ileti ve propaganda, hız odağı, konumsal sistem, ön cephe, aydınlatma ve mimari tutarsızlıktır. Tezin son bölümünde, tüketim toplumu ve ticari mimari odağında tasarlanmış kurgusal dünyalara sahip beş video oyunu (Fallout: New Vegas, Yakuza: Like a Dragon, Sunset Overdrive, Cyberpunk 2077, Grand Theft Auto V) önceki bölümde belirlenmiş olan kriterler üzerinden incelenmiştir. Bu inceleme neticesinde, Las Vegas'ın ticari simgesel mimarlığını tanımlayan öğelerin, örnek grubundaki kurgusal dünyalarda da benzer şekillerde kullanılmakta olduğu görülmüştür. Video oyunlarının mimarileri üzerinde yapılan bu araştırma sonucunda tezin temel hipotezi olan video oyunlarının mimari söylemden etkilenimleri kanıtlanmıştır. Tezin son bölümünde ise, çalışmadaki mimari söylemler ve video oyunlarının karşılaştırılmasından elde edilen örnekler ile bulgular değerlendirilmiştir.