Kapitalist gerçekçilik bağlamında "7/24" zaman tasarımı ve zamanın deneyimlenmesi: Modern çağda kaygının üretimi ve uyku bozukluğu

Abstract

Bu tez çalışmasının amacı, ezeli-ebedi, doğal şeyler olarak kabul ettiğimiz, insan varoluşunun en önemli kategorileri olan, mekân – zaman kategorilerinin oluşumunu sağlayan tarihsel, politik ve duygusal kırılmalarını soruşturmaktır. Kapitalizmin özellikle Sanayi Devrimi'nden beri bireyde yarattığı tahribat sosyoloji, psikoloji vb. alanların ele aldığı güncel tartışma konularındandır. Kapitalist modernite ve kapitalist gerçekçilik salt mekânsal değil, zamansal ve duygusal değişimlerde yaratmıştır. Bu zamansal değişimlerin en başında John Crary'nin belirsiz ve akışkan bir zamansallık olarak nitelediği "7/24 zaman" tasarımı gelmektedir. Tezde kapitalist birikim süreçlerinin mekân üretimine dayandığı kadar aynı zamanda zaman ve duyguların üretimine de dayandığı iddiasından yola çıkılarak kapitalizmin zamanı ve duyguları örgütleme süreçleri incelendi. Kapitalizmin, kapitalist gerçekçiliğin zamanı boş zaman, çalışma zamanı ve 7/24 gibi ayrımlara dayanarak nasıl dönüştürdüğüne; bu dönüşümün insanların duygularında nasıl karşılık bulduğuna bakılmıştır. Kapitalist gerçekçilik ve insan yaşamı arasındaki uyumsuzluk, "uyku bozukluğu" ve daha pek çok psikolojik bozuklara, duygulanımsal değişimlere odaklanılarak tartışılmıştır.