Ön üretimli beton bileşenlerin yeniden kullanımı

Abstract

Günümüzde yenilenebilen kaynakların azalması ve enerji tüketiminin artması sera gazlarında artışa neden olmaktadır. Dünya nüfusundaki artışa bağlı olarak her alanda tüketim artmakta ve bunun sonucunda uygun tedbirlerin alınmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle ürünlerin döngüsel ekonomiye geri kazandırılması önem arz etmektedir. Dünyadaki atık stoğunun büyük bir kısmına sahip olan inşaat sektörü atık yönetimi ve geri kazanımı açısından daha çok çalışma yapılması gerekilen bir alandır. Mevcut yapıların malzeme ve bileşenlerinin sökülerek ve/veya ayrıştırılarak maksimum düzeyde geri kazanımı ve yeniden kullanılabilirliğinin sağlanması gerekmektedir. Geri kazanılan malzemeler ve yeniden kullanılabilen bileşenler ile atık oluşumunun azaltılması hedeflenmektedir. Bu tez çalışmasında inşaat sektöründe en fazla kullanılan malzeme olan beton malzeme seçilerek döngüsel ekonomiye yeniden katılımının sağlanması amaçlanmaktadır. Çalışma 6 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm giriş kısmını içermekte olup öncelikle problem belirlenerek araştırma soruları oluşturulmuştur. Daha sonra çalışmanın amacı ve yöntemi belirlenmiştir. İkinci bölümde döngüsellik, döngüsel ekonomi ve döngüsel yapı kavramları açıklanmıştır. Ayrıca çalışmada ele alınacak beton bileşenler sınıflandırılmış ve tanımlanmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde mevcut literatür taramıştır. Literatür taraması yapılırken anahtar sözcükler seçilerek tarama grupları oluşturulmuştur. Bu tarama grupları veri tabanlarında taranarak bilimsel yayınlara ait bilgiler toplanmıştır. Bu bilgiler bir veri tablosuna aktarılarak analiz edilmiş ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılarak yorumlanmıştır. Bu tarama verilerine göre beton bileşenlerin yeniden kullanılabilirliğinin giderek daha önemli hale geldiği görülmektedir. Son yıllarda yapılan çalışmaların arttığı görülmekle beraber sektördeki uygulamalar hakkında bilgiler verilmiştir. Beton bileşenlerin yeniden kullanımında incelenen makalelerin sonuçları derlenmiş ve çıkan sonuçların neticesinde karşılaşılan avantaj ve dezavantajlar ile muhtemel yenilikçi uygulamalar değerlendirilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde beton bilşenlerin yeniden kullanım süreci hakkında bilgi verilmiştir. Beton bileşenlerin yaşam döngüsü değerlendirmesi yapılarak bileşenlerin taşınması depolanması ve mevcut bağlantı yöntemleri hakkında bilgiler verilmiştir. Beton bileşenler için yeniden kullanıma uygun bağlantı yöntemleri irdelenerek inceleme kriterleri belirlenmiştir. İnceleme kriterleri literatür analizinden elde edilen bilgiler ışığında döngüselliğe uygun tasarım ilkelerinden ve stratejilerinden yararlanarak oluşturulmuştur. Bu bağlantı yöntemlerinin olumlu ve olumsuz özellikleri belirlenerek sonuç çizelgeleri oluşturulmuştur. Çalışmanın 5. Ve 6. Bölümünde ise elde edilen bulgular ve sonuçlar yorumlanarak beton bileşenlerin yeniden kullanılabiliği ile ilgili bir çalışma ortaya koyulmuştur.