Altay Türk mitolojisinde maden sembolizmi

Abstract

Türk mitolojisinde toprak, su, hava ve ateşten sonra beşinci element olan maden üzerine yapılan bu araştırmada sembolik anlamları incelenmiştir. Bu bakımdan son derece zengin arkaik destan örneklerinden olan Altay destanları inceleme metni olarak belirlenmiştir. Kaynak taraması sonucunda madenlerin sembolik anlamları üzerine demir madeni ve taş dışında çok fazla araştırma yapılmadığı belirlenmiştir. Destanların daha iyi anlaşılması ve kavranması bakımından maden sembolizminin ortaya konması mühimdir. Türklerin kadim demirciler ve madenciler olduğu düşünüldüğünde bu çalışma saha açısından önem arz etmektedir. Üç ana bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümde Altay Türklerinin yaşadıkları coğrafya ve inançları incelenmiştir. İkinci bölümde destan ve Altay destan geleneği hakkında bilgi verilmiştir. Temel kavramlar ve madenlerin ifade ettikleri sembolik anlamlar Türk mitolojisinin yanı sıra dünya mitolojilerinde bulunan örneklerden faydalanılarak açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise Altay destanlarında yer alan madenler ve sembolik anlamları örneklerle aktarılmıştır ve destan özetleri verilmiştir.