Türkiye'de neoliberal pratiklerden kesitler

Abstract

1980 sonrası Türkiye’de uygulanan kalkınma programlarının temel eksenini kamu sektörünün yeniden yapılandırılması oluştururken, özelleştirmeler yoluyla devletin ekonomideki ve sosyal hizmetlerdeki rolünün azaltılması, bu kapsam dahilinde en sık başvurulan yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak bu dönemde, neoliberal pratiklerin kamu sektörünün farklı alanlarındaki uygulamalarına baktığımızda, bu pratiklerin sağlıktan eğitime kadar çok geniş bir alanda vaat edilen sonuçları veremediğini ya da çok sınırlı bir kesim için verebildiğini, farklı toplumsal grupların söz edilen hizmetlerden eşit derecede yararlanamadıklarını görmekteyiz. Fakat buradan hareketle, kamu sektörünün hemen eski haline döndürülmesini de bir çözüm olarak sunmamak gerek. Söz edilen politikaları sorgularken, peşinen devletçiliği, dünyanın geri kalanıyla bağlantıların kesilmesini ya da toplumsal kalkınma için plan yapmamayı savunmamalı. Bu proje ile hedeflenen, alışageldiğimiz devlet ve özel ikileminden ziyade, toplumda kolektif, devlet ve özel olmak üzere üç alan olduğuna dikkat çekmek. Üçüncü bir alanı öne çıkaran bu yaklaşım, hali hazırdaki neoliberal uygulamaları sorgular ve alternatif politikalar geliştirirken yeni açılımlar sağlayabilmektedir. Bu bağlamda, yürütülen saha çalışmalarıyla, bir yandan son yirmi yılda, neoliberal pratiklerin sağlık, eğitim, güvenlik gibi toplumsal hayatın farklı alanlarında etkisini nasıl gösterdiğini incelerken, bir yandan da buna alternatif eğilimlerin neler olduğunu/olabileceğini ve bu eğilimlerin süreç dahilinde neden gerçekleşemediği incelenmektedir.