Toprak sanatlarında dekoratif uygulama yöntemleri

Abstract

Toprak Sanatlarında Dekoratif Uygulama Yöntemleri üstüne bilinen ve günümüze değin yapılagelmiş hemen hemen tüm çeşitleri içeren bu çalışma, dilimizde yazılmış ya da çeviri olarak yayınlanmış olanların ilkidir.

Çalışmanın, incelenen konularda ayrıntılı bilgi ve deneylere dayalı olması, bu konulara yaklaşım biçimini ve onların önem derecesini belirledi. Ancak, bu yaklaşımın ortaya çıkışında konumuzun daha başka bakış açılarından da incelenebileceği olasılığı üzerinde duruldu. Örneğin: 1. Tarih öncesi dönemlere uzanan böylesine geniş kapsamlı, yaygınlaşmış ve aynı zamanda gelecek çağlara dönük güncel değerli bir konunun hazırlanmasında tarihsel gelişim açısından bir sıralama ve anlatıma gidilmesi; 2. Seramik eşyanın yapımında kullanılan değişik kil ve hamur türleri üstündeki uygulama çeşitleri ve bunların uygulama şekillerine göre açıklanması; 3. Yapımları yönünden en basit ve ilkel uygulamalardan en karmaşık ve güç olanlara değin izlenebilecek bir sıralamanın yapılması; 4. Söz konusu süsleme yöntemlerinin ilk olarak görüldükleri ya da tarihsel ve ekonomik koşullar nedeniyle yaygınlaştıkları ülkeler arasına dağıtılarak incelenmesi; 5. Toplumların sosyo-ekonomik yapısını belirleyen teknoloji ve üretim güçlerindeki gelişmelerin, tüm üretim mallarında olduğu gibi, toprak mamuller üzerinde de görülen olumlu gelişim etkilerinin ele alınarak bu etki biçimlerine ve endüstriyel teknolojideki evrimin sonuçlarına koşut olarak gelişen seramik eşyanın dekorlanma yöntemlerinde ağırlık ve öncelik kazanan çeşitlerin araştırılıp aydınlatılması; sonuçta, çiğ hamurların süslenmelerinde en çok görülen ve kullanılan uygulama yöntemlerinden başlayarak, bilinen en eski ve ilkel boyar maddeler ile doğal renkli ve boyalı astarlarla yapılan süslemelerden (arkaik, boyalı toprak eşyadan); toplumsal gelişmelerin getirdiği arz-talep ilişkileri uyarınca seramik tek parça ve seri üretim mallarında, estetik kaygılarla ve pazarlama kaygısıyla geliştirilen mekanik dekorasyon yöntemlerinin ilkel yapım örneklerinden, çağdaş seramikçilikte kullanılan en ileri uygulama biçimlerine ve bu amaçla kullanılan araç ve gereçlere değin kısa, sade ve özlü bir anlatımla ayrıntılı açıklamalar getirilmeye çalışıldı.

Bu çalışmanın amacı, ilgili meslek dalında eğitim gören öğrenciyi seramikte dekorasyonun başlangıç ilkeleri konusunda kapsamlı bir şekilde aydınlatmak olduğu kadar aynı zamanda, bu konuda uğraşısı olan meslekten kişilere de gerekli noktalarda açıklık getirebilmektir.