Çin porselenleri üzerindeki Türk târsiâtı

Abstract

Murassa Çin porselenleri bakımından en zengin ve eşsiz koleksiyon (İkiyüz altmış dokuz parça) Topkapı Sarayı Müzesi'nde bulunmaktadır. Bütün dünya müzeleriyle, kataloğa geçmiş ve hususi koleksiyonlarındaki murassa Çin porselenlerinin sayısının beşi geçmediği düşünülürse, müze koleksiyonunun arz etmekte olduğu kıymet ve ehemmiyet daha iyi anlaşılır. Sarayın ikiyüz altmış dokuz parça murassa Çin porselenlerinden ikiyüz altmış beşi Çin dairesi olarak kullanılan eski mutfakların Fatih Devri yapısı olan ilk iki kubbeli kısmında 2, 6, 16, 17, 21, çoğu da 23, 24 numaralı dolaplarda, diğer dört parça da yine Fatih Devri yapısı olan Hazine Dairesinin üçüncü salonunda teşhir edilmektedir. Murassa eserler, XVI. yüzyılın ikinci yarısından itibaren sarayda toplanmaya başlamıştır. Hazine Dairesi'nde ve sarayın muhtelif yerlerinde muhafaza edilen murassa parçaların miktarları zaman zaman çoğalmış ve azalmıştır. Servet, zenginlik ve ihtişamın ifadesi olan bu murassa sanat eserlerinden zamanımıza kadar 269 parçadan ibaret bir koleksiyon intikal edebilmiştir. Tetkikimize göre Çin'de XV. ve XVI. yüzyıllarda imal edilen porselenlerden, bilhassa taşınması ve muhafazası kolay olan küçük parçalar tercih edilerek arşiv edilmiştir. Zamanla eserler üzerindeki taşlardan bazıları düşmüş, bir kısmı tamiratı ise tamamen dökülmüş, kırılan veya bozulanların da taşları sökülerek muhafaza edilmiştir.