İç mimarlık eğitimi temel tasarım sürecinde yaratıcı düşüncenin geliştirilmesine yönelik bir yöntem önerisi

Abstract

İç mimarlık eğitimi alan öğrencilerin ilk yıldan itibaren yaratıcı tasarımlar üretmesi beklenir. Temel tasarım süreci, yaratıcı tasarımlar üretmek için ilk aşamadır ve aynı zamanda yaratıcı düşüncenin gelişmesinde önemli rol oynamaktadır. Bu süreç; öğrencilerin tasarıma dair özgün, eleştirel düşünebilen, öngörüleri olan ve estetik algıya sahip bireyler olmasını; düşünceler geliştirmesini, düşünceleri arasında ilişkiler kurabilmesini ve bu fikirleri uygulayabilmesini sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, iç mimarlık eğitiminde temel tasarım sürecinde kullanılabilecek ve öğrencilerin yaratıcı düşüncelerini geliştirebilecek yeni bir eğitim yöntemi geliştirmektir. Bu doğrultuda 14 haftalık yeni bir ders izlencesi önerisi geliştirilmiştir. Önerilen ders izlencesi, dört ayrı uygulamadan oluşmaktadır. Uygulamaların her biri öğrencilerin tasarım öğe ve ilkeleri doğrultusunda farklı mekânlar üretmelerine imkân tanımaktadır. Uygulamalar, farklı problem durumlarından ve yaratıcı düşünce gerektiren çözüm önerilerinden oluşmaktadır. Araştırma, ulaşılabilirlik ve uygulanabilirlik açısından İstanbul Şehir Üniversitesi, İç Mekân Tasarımı Programı'nda gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, karma araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde yarı yapılandırılmış görüşme formu; nicel verilerin analizinde ön test-son test kontrol gruplu deneysel desenler tercih edilmiştir. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin yaratıcı düşüncelerinin gelişimi Torrance Yaratıcı Düşünce Testi ile ölçülmüş ve sonuçları karşılaştırılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 istatistik programı kullanılmıştır. Birinci bölümde, tez çalışmasının önemi, amacı, kapsamı ve yöntemi belirlenmiştir. Aynı bölümde, literatür araştırmasına da yer verilmiştir. İkinci bölümde tasarım ve temel tasarım kavramları, temel tasarım süreci, yaratıcılık kavramı, yaratıcılığın gelişimi ve ölçümü konuları incelenmiştir. Üçüncü bölümde iç mimarlık eğitiminin ve temel tasarımın gelişim sürecine, iç mimarlık eğitiminden beklenen öğrenim çıktılarına, düşünsel ve formel tasarım metotlarına yer verilmiştir. Dördüncü bölümde, edinilen bu bilgiler doğrultusunda geliştirilen 14 haftalık eğitim modeli önerisi sunulmuştur. Beşinci bölümde öğrencilerle yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen bulgulara, Torrance Yaratıcı Düşünce Testleri sonucunda elde edilen bulgulara ve verilerin analizlerine yer verilmiştir. Sonuç ve öneriler bölümünde, tez çalışması kapsamında elde edilen veriler, iç mimarlık eğitiminde temel tasarım süreci içeren derslerden beklenen öğrenim çıktıları doğrultusunda, yaratıcı düşüncenin gelişimi açısından değerlendirilmiştir.