Bayramlarda padişahlara hediye edilen san’at eserleri ve karşılıkları

Abstract

Osmanlı Devleti'nin hırfet ve sanat teşkilatı mensupları, bayramlarda, düğünlerde olduğu gibi saraya ilave oda ve dairelerle kasır, sahilsaray ve cami inşaatı sırasında veya müteakiben, itina ile işledikleri işleri padişahlara hediye olarak takdim ederler; in'am, ihsan ve atıye ile mukabele görürlerdi. Ziyadesiyle makbule geçen işlerin sanatkârları, çok büyük paralarla ve hil'atlerle taltif olunurlar; ayrıca da müşâherehârlardan olanların aylıkları, mevâcip alanların yevmiyeleri artırılırdı. Bu sanatkârlar, Devletin bir nevi maaşlı ve ücretli memuru oldukları ve maişetlerini de bu yoldan - aylık veya yevmiye ile - temin ettikleri hâlde, yukarıda arz olunan vesilelerle padişahlara verdikleri hediyeler, kendilerinin himaye ve teşvik görmelerine, sanatın da terakkisine yol açardı. Himayenin eksildiği ve durduğu zamanlarda sanat hamlelerinin de eksilip durduğu ve tereddi ettiği görülür.