Kentsel Tasarım Rehberleri: Araştırma ve Tanımlama (Cilt I)

Abstract

Kentsel Tasarım Rehberlerinin Hazırlanması Projesinin ilk aşaması, “Araştırma ve Tanımlama Aşaması” olarak idarece adlandırılmış ve Projenin ilk bölümünde; öncelikle Dünya’da planlama sistemi içinde KENTSEL TASARIM REHBERİ uygulamaları incelenmiştir. Bu doğrultuda amaç ve kapsam çerçevesinde; Üniversite (KENTTAM) tarafından gerekçeleri belirtilerek önerilecek on ülke ve İDARECE belirlenecek beş ülkenin planlama sistemi ve mevzuatının tanımlanması, Planlama sistemi ve mevzuatı kapsamında TASARIM REHBERLERİ’NİN işlerliği ve uygulama süreçlerinin araştırılması, Tanım ve MODEL’İN ortaya konması beklenmektedir. Bu nedenle Üniversite tarafından önerilecek ülkelerin birbirinden farklı yaklaşımları içermesi gerekmektedir. Çalışmalar protokolde belirtilen kapsamda geliştirilmiştir. 20. yüzyılın ikinci yarısında gündeme girmeye başlayan ‘Kentsel Tasarım’, ilk zamanlarda salt bir “kent estetiğini düzenleme aracı” olarak ele alınmışsa da günümüze kadar geçirdiği evrim içinde artık stratejik planlamanın uygulama araçlarından birisi haline gelmiş, planlamanın mekânla bağlantısını kuran, sosyal ve mekânsal hedefleri somutlaştıran projelendirme biçimi olarak tanımlanmaya başlanmıştır. Günümüzde kentsel tasarım kavramı her ülkede, o ülkenin şehircilik sistematiğine göre farklılık göstermektedir. Örneğin İngiltere, planlama sistemi içinde tasarımı “gelişme (development) planları, tasarım rehberleri (guidelines) ve tasarım özetleri (brief)” olarak üç başlık altında tanımlamıştır. Gelişme planları, yerel yönetim tarafından hazırlanan planın uygulanması için belirlenecek katı ve rasyonel kararları oluşturmak üzere hazırlanmakta, tasarım rehberleri ise uygulanması yasal olarak zorunlu olan bu planların tamamlayıcısı olarak düzenlenmektedir. Kentsel tasarım rehberleri içinde, genel yapılaşma ve imar hükümleri belirlenir. Tasarım özetleri ise planlama talimatları, yapılaşma ilkeleri, planlama rehberi, planlama çerçevesi gibi farklı şekillerde adlandırılabilmektedir. Bunları tasarım rehberlerinden ayıran en önemli özellik, belli bir alana özel hükümler içermeleridir [Madanipour, 1996]