Osmanlı Devleti'nde Nüzül Eminliğinin kuruluş ve gelişimi (XVI-XVII. yy)

Abstract

Osmanlı merkez teşkilatının malî kısmını oluşturan Bâb-ı Defterî bünyesinde teşekkül eden ve Defterdar’ın emrinde faaliyet gösteren Nüzül Emaneti’nin XVI-XVII. yüzyıllar arasındaki kuruluş ve gelişim sürecini ilk defa ele alan bu tez çalışmasının birincil kaynaklarını Osmanlı Arşivi’nde Bâb-ı Âsafî ve Bâb-ı Defterî fonlarında bulunan evrak ve defter serileri oluşturmaktadır. Bunun yanında yayımlanmış vesika ve defterler ile Osmanlı kronikleri çalışmada kullanılan diğer birincil kaynaklardır. Özellikle arşiv kaynaklarına dayalı olarak yerli ve yabancı akdemisyenler tarafından yapılan araştırma ve inceleme eserlerinden de ikincil kaynak olarak istifade edilmiştir. Söz konusu kaynaklar ışığında Nüzül Emaneti’nin kuruluş ve gelişim süreci, nüzül emini, nüzül kâtibi ve menzil mübaşirlerinin faaliyetleri, sefer zahiresinin asıl unsurları ve bunların temin yollarıyla merkez ve taşra askerî birliklerin sefer esnasında aldıkları günlük tayinatları incelenmiş, Osmanlı ordularının beslenme biçimleri hakkında değerlendirmelerde bulunulmuştur.