Feminist sanat çerçevesinde Ana Mendieta'nın çalışmalarında beden

Abstract

Sanatta feminizmin etkilerinin belirgin bir biçimde görülmeye başladığı 1970’lerin başında feminist sanatçılar geleneksel sanat biçimlerinin dışına çıkmaya çalışmıştır. Bu bağlamda feminist sanatçılar sanat dünyasının erkek egemen yapılarını sorgulamış ve yaratıcı bir özne olarak sanatta yeni biçimler aramaya yönelmiştir. 1960’lardan itibaren sanatta modernizmin biçimsel anlayışına karşı pek çok eğilim ortaya çıkmıştır. Bu eğilimlerden birisi de performans sanatıdır. Sanatta önemli bir obje haline gelen beden ise kadınların kendi öznelliklerini keşfetmek, toplumsal cinsiyet kavramını sorgulamak ve kişisel travmaları ifade etmek için feminist sanatçılar tarafından kullanılmıştır. Bu sanatçılardan birisi de Ana Mendieta’dır. Küba kökenli Amerikalı feminist sanatçı Mendieta, yaşamı boyunca kimliğini aramaya yönelik çalışmalarını kendi bedeni aracılığıyla ifade etmeye çalışmıştır. Küçük yaşta deneyimlediği yerinden olma hissiyatı sanatçının performans çalışmalarını etkilemiştir. Böylece performans çalışmalarında doğa, mekân, coğrafya ve antik kültürlerle yakından ilişki kurmuştur. Afrika, Afro-Karayipler ve Mezoamerikan kültürlerine ait birtakım pratikleri performans çalışmalarında yer vermiştir. Söz konusu verilerin ışığında bu tezde, Mendieta’nın performans çalışmalarına etki eden feminist unsurlar incelenecek ve bedenin farklı kullanımları genel hatlarıyla ortaya konulacaktır.